Аль-Анам сүрөсү — Аят 105

1. Сөздөрдүн мааниси:

• نُصَرِّفُ (нусаррифу) — түрдүүчө баяндайбыз, ар кандай жолдор менен түшүндүрөбүз.
• الْآيَاتِ (ал-аят) — аяттар, далилдер, белгилер.
• دَرَسْتَ (дараста) — сен окудуң, үйрөндүң (мушриктер пайгамбарга «мурунку китептерди окуп үйрөнүп алдың» деп жалган айтышкан).
• لِنُبَيِّنَهُ (линубаййинаху) — аны (Куранды) ачык-айкын түшүндүрүү үчүн.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта Аллах Таала пайгамбарга (с.а.в.) кайрылып, Курандагы белгилерди, далилдерди жана өкүмдөрдү ар кандай ыкмалар менен, түрдүү формада баяндап берүүсүн билдирүүдө. Мунун бир нече себеби бар:

Биринчиден, каапырлар жана мушриктер Куранды угуп, анын мазмунуна таң калышканда, аны четке кагуу үчүн «бул сен мурунку китептерден окуп үйрөнгөн нерселер» деп жалган сөздөрдү айтышат. Аллах алардын бул жалган сөзүн алдын ала билдирип, алардын ошондой деп айтаарын маалымдап койду. Бул — Курандын чыныгы кереметтүүлүгүнүн далили, анткени ал келечекти алдын ала кабарлаган.

Экинчиден, Аллах аяттарды ар кандай ыкма менен түшүндүрүп берүүнүн дагы бир максаты — акыл-эси бар, чындыкты тааный билген адамдарга акыйкатты ачык-айкын кылып көрсөтүү. Илим-билимдүү, акылдуу адамдар Курандын аяттарын терең ойлонуп, алардын ичиндеги хикматты түшүнүшөт. Ошол эле учурда, айрым адамдар акыйкатты кабыл алып, бактылуу болушса, дагы бирөөлөрү аны четке кагып, адашуу жолуна түшүшөт. Бул — Аллахтын сыноосу.

Үчүнчүдөн, аяттардын түрдүүчө баяндалышы — ыймандуу адамдар үчүн чоң жардам. Алар Курандын ар кандай аяттарын окуп, ой жүгүртүп, ыймандарын бекемдешет жана Аллахтын буйруктарын так аткарышат.

1. Алынуучу пайдалар:

• Куран — Аллахтын сөзү, анын ичиндеги аяттар ар кандай ыкмалар менен баяндалган, бул анын кереметтүүлүгүнүн жана тереңдигинин белгиси.
• Куранды окуп, үйрөнүү — ыймандуу адам үчүн чоң бакыт. Ар бир аятта адам баласына пайдалуу насаат, хикмат жана акыйкат бар.
• Куранды түшүнүү жана ага ылайык жашоо — бактылуулуктун жолу. Ал эми аны четке кагуу — адашууга алып барат.
• Аллах Таала ар бир адамга акыйкатты түшүнүү мүмкүнчүлүгүн берген. Акылдуу, илимдүү адамдар Курандын аяттарын терең ойлонуп, андагы хикматты тааный алышат.
• Куранды окуу жана үйрөнүү — Аллахка жакындашуунун, жакшылыкка жетүүнүн эң улуу жолу. Ар бир мусулман Куранды күнүмдүк жашоосунда басма сөз кылып, анын нуру менен жашоосун жарык кылышы керек.