Аль-Анам сүресі — Аят 105

1. Сөздердің мағынасы:

• نُصَرِّفُ — түрліше баяндаймыз, айқындаймыз, әр қырынан жеткіземіз.
• الْآيَاتِ — аяттар, дәлелдер, белгілер.
• دَرَسْتَ — оқыдың, үйрендің (яғни, бұрынғы кітаптарды оқып үйрендің деген айып).
• لِنُبَيِّنَهُ — оны анық түсіндіру үшін.
• لِقَوْمٍ يَعْلَمُونَ — білетін адамдар үшін, яғни шындықты танитын қауым үшін.

1. Аяттың тәпсірі:

Аллаһ Тағала бұл аятта Өзінің аяттарын әртүрлі жолдармен, түрлі мысалдармен және дәлелдермен түсіндіретінін хабарлайды. Бұл — адамдарға тура жолды анық көрсету үшін жасалатын іс. Аяттардың осылайша түрлендіріліп берілуінің бір себебі — қарсыластардың «Сен бұны бұрынғы кітаптардан оқып үйрендің» деген сөздерін айтулары. Бұл олардың қате пікірі мен әділетсіз айыбы еді, өйткені Пайғамбар (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) ешбір кітап оқымаған, жазу білмеген адам болатын. Алайда Аллаһ бұл аяттарды түрлендіріп түсіру арқылы шындықты білетін, оны қабылдайтын және соған еретін қауымға ақиқатты анық баяндауды мақсат етті. Бұл қауым — Мұхаммед пайғамбарға (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) және оған түсірілген уахиға иман келтірген мүміндер. Олар шындықты жалғаннан ажырата біледі, сондықтан аяттардың түрлендіріліп берілуі оларға пайда әкеледі. Ал қарсыластар болса, өздерінің қыңырлығы мен менмендігінен зиянға ұшырайды.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Аллаһ Тағала Құран аяттарын әртүрлі тәсілмен түсіндіреді, бұл — Оның рақымы мен даналығының көрінісі. Бұл адамдарға шындықты тереңірек түсінуге мүмкіндік береді.
• Құран — тек қайталанатын сөздер жиынтығы емес, ол әр адамның жағдайына қарай түрліше жеткізілетін, жүрекке әсер ететін хикметті кітап.
• Шындықты тек білетін, ойланатын және қабылдауға дайын жүректер ғана түсінеді. Сондықтан Құранды оқығанда ашық көңілмен, ізденіспен қарау керек.
• Қарсыластардың айыптаулары мен күдіктері Аллаһтың аяттарын түсіруін тоқтатпайды. Аллаһтың жоспары әрқашан орындалады.
• Иман келтірген адам Құранның әр аятынан өзіне рухани нәр алады, өйткені ол аяттар оның жүрегіне тыныштық пен тура жол әкеледі.
• Бұл аят бізді Құранды зерттеуге, ойлануға және одан ғибрат алуға шақырады. Себебі Құран — адамзат үшін ең үлкен нұсқаулық және мейірімділік кітабы.