سوره انعام — آیه 112

معانی کلمات:

• شیاطین الإنس: سرکشان و متمرّدان از میان انسانها.
• شیاطین الجن: سرکشان و متمرّدان از میان جنّیان.
• یوحی: القا میکند و پنهانی القای وسوسه میکند.
• زُخرُف القول: سخن فریبنده و آراسته که ظاهری زیبا و باطنی باطل دارد.
• غروراً: برای فریب دادن و گمراه کردن.
• یفترون: دروغ میبافند و بهتان میزنند.

تفسیر آیه:

همانگونه که تو را ای پیامبر، با دشمنانی از مشرکان آزمودیم، برای هر پیامبری که پیش از تو بود نیز دشمنانی قرار دادیم؛ دشمنانی از سرکشان جن و سرکشان انس. این شیاطین، پنهانی و وسوسهگرانه به یکدیگر سخنان فریبنده و آراسته القا میکنند تا مردم را بفریبند و از راه حق گمراه سازند. شیاطین جن به شیاطین انس و شیاطین انس نیز به شیاطین جن این سخنان باطل را میرسانند و همکاری میکنند تا باطل را در قالب حق جلوه دهند. اگر پروردگار تو میخواست که آنان چنین نکنند، هرگز نمیتوانستند؛ اما خواست خداوند بر این تعلق گرفته است که بندگانش را با این دشمنان بیازماید و مؤمنان را از منافقان و صابران را از ناشکیبان جدا سازد. پس ای پیامبر، این دشمنان را با دروغهایی که میبافند رها کن و به آنها اعتنایی مکن؛ زیرا خداوند خود انتقام تو را از آنان خواهد گرفت و وعده او حق است.

فواید و درسهای آیه:

1. دشمنی با حق و پیامبران، سنّت دیرینهای است که در همه امتها وجود داشته است؛ پس پیامبر اسلام و امت او در این مسیر تنها نیستند و این آزمون الهی برای همه پیامبران بوده است.
2. شیاطین انس و جن با یکدیگر همکاری دارند و دشمنی آنان با دین، سازمانیافته و هماهنگ است؛ بنابراین مؤمنان باید هوشیار باشند و فریب ظاهر زیبای سخنان باطل را نخورند.
3. القای سخنان فریبنده و آراسته، از مهمترین ابزارهای شیاطین برای گمراه کردن مردم است؛ پس مؤمن باید به محتوای سخن بنگرد نه به ظاهر زیبای آن.
4. همه این دشمنیها و فریبکاریها در چارچوب اراده و مشیت الهی رخ میدهد و خداوند بر همه چیز تواناست؛ پس مؤمن هرگز ناامید نمیشود و میداند که سرانجام حق پیروز است.
5. مؤمن نباید درگیر مجادله و مقابله با دروغپردازان شود، بلکه باید آنان را به خدا واگذارد و بر راه خود استقامت کند؛ زیرا خداوند خود از بندگانش دفاع میکند و وعده نصرت او حتمی است.