Аль-Анам сүрөсү — Аят 112

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• شَيَاطِينَ الْإِنسِ وَالْجِنِّ — инсандардын жана жиндердин шайтандары. Бул жерде «шайтан» деп адамдардан жана жиндерден болгон азгыруучу, бузуку, душмандык кылгандар айтылат.
• يُوحِي — «вахий кылат», башкача айтканда, жашыруун түрдө ишарат кылат, азгырык сөздөрдү жеткирет.
• زُخْرُفَ الْقَوْلِ — сөздүн кооздолгон, жасалма кооздук берилген түрү. Сыртынан кооз көрүнгөн, бирок ичинде маңызы жок, алдамчы сөздөр.
• غُرُورًا — алдоо, азгыруу, курулай кыялга батыруу.
• فَذَرْهُمْ — «аларды ташта», башкача айтканда, аларга көңүл бурба, алар менен алектенбе.
• يَفْتَرُونَ — «оюнан чыгарышат», «жалган нерселерди токушат».

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Ушул сыяктуу эле, оо, пайгамбар, сени мына бул мушриктердин душмандыгы менен сынаганыбыздай, сенден мурунку ар бир пайгамбарга да душмандарды белгилеп койгонбуз. Алардын душмандары инсандардан жана жиндерден болгон шайтандардан эле. Алар бири-бирине жашыруун түрдө кооздолгон, алдамчы сөздөрдү жеткирип, адамдардын көңүлүн бурдуруп, акыйкаттан тайдырууга аракет кылышат. Бул сөздөр сыртынан жагымдуу көрүнөт, бирок ичинде эч кандай чыныгы маңыз жок, алар жөн гана алдоо үчүн айтылат.

Эгерде Раббиң кааласа, алар мындай кылбайт эле. Бирок Аллах аларга ушундай кылууга жол берди — бул пенделерди сыноо үчүн. Ошондуктан сен аларды жана алардын жалган ойдон чыгарган нерселерин таштап кой, аларга көңүл бурба, аларга ишенбе. Аллах алардын кылган иштерин көрүп турат жана аларга тиешелүү жазасын берет.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Бул аят пайгамбарга (с.а.в.) жана ага ишенгендерге сооротуу берет: душмандыкка туш болуу жаңы нерсе эмес, мурунку пайгамбарлар да ушундай сыноолорго дуушар болушкан. Демек, ыймандуу адам кыйынчылыкка туш болгондо, бул Аллахтын сыноосу экенин түшүнүп, сабыр кылышы керек.
• Душмандык кээде адамдардан, кээде жиндерден келет. Экөө тең адамды акыйкаттан тайдыруу үчүн биригип иштешет. Ошондуктан ар дайым этият болуп, Аллахка таянуу зарыл.
• Кооз сөздөр, жагымдуу убадалар артында алдоо болушу мүмкүн. Ислам адамды сырткы кооздукка алданып калбай, нерсенин ички маңызын, чыныгы акыйкатын көрүүгө үйрөтөт.
• Аллахтын каалоосу болмок, эч ким Ага каршы кыла албайт. Бирок Аллах бул дүйнөнү сыноо жайы кылган. Ким акыйкат жолду тандап, ким азгырыкка алданары — ошону менен аныкталат.
• Азгыруучуларга, бузукуларга окшоп кетпей, алардын жалган сөздөрүнө алданбай, Аллахтын жолунда бекем туруу — ыймандуу адамдын милдети. Аллах адилеттүү, эч кимдин жакшылыгын да, жамандыгын да унутпайт.