سوره انعام — آیه 131

معانی کلمات:

• قُریٰ: شهرها و آبادیها
• بِظُلم: به سبب ستم و کفر
• غافلون: بیخبران از دعوت و هشدار

تفسیر آیه:

این حکم و سنت الهی که خداوند امتها را پس از اتمام حجت عذاب میکند، به این دلیل است که پروردگار تو هرگز شهرها و آبادیها را در حالی که ساکنانشان از دعوت پیامبران بیخبر و غافل بودند، به سبب کفر و ستمشان هلاک نکرده است. بلکه سنت خداوند چنین بوده که نخست پیامبران را با معجزات و کتابهای آسمانی به سوی مردم بفرستد تا آنان را از عذاب الهی بترسانند و راه حق را به ایشان نشان دهند. سپس اگر پس از اتمام حجت و رسیدن دعوت، همچنان بر کفر و ظلم خود باقی میماندند، آنگاه عذاب الهی بر آنان نازل میشد. بنابراین، هیچ قومی بدون اتمام حجت و رسیدن دعوت، مورد مؤاخذه و عذاب قرار نگرفته است.

فواید و پیامهای آیه:

1. عدالت مطلق الهی: خداوند هرگز کسی را بدون اتمام حجت عذاب نمیکند و این نشانه عدالت کامل پروردگار است که پیش از هر عقوبتی، راه هدایت را به بندگان نشان میدهد.
2. اهمیت دعوت و تبلیغ: این آیه بیانگر اهمیت رسالت پیامبران و لزوم ابلاغ دین است؛ چرا که هدایت مردم بدون دعوت و آگاهی ممکن نیست.
3. مسئولیت آگاهان: کسانی که دعوت حق به آنها رسیده، مسئولیت سنگینتری دارند و نمیتوانند به بهانه بیخبری، از زیر بار تکلیف شانه خالی کنند.
4. رحمت گسترده الهی: خداوند با ارسال پیامبران و کتابهای آسمانی، درِ رحمت خود را به روی بندگان گشوده و فرصت توبه و بازگشت را برای همگان فراهم کرده است.
5. آرامش و اطمینان قلبی: دانستن اینکه خداوند هرگز بر بندگانش ظلم نمیکند و پیش از عذاب، حجت را تمام میکند، مایه آرامش و اطمینان قلبی مؤمنان است و آنان را به عدالت و حکمت پروردگار مطمئن میسازد.