An'om surasi — Oyat 131

Kalimalarning ma'nolari:

• Zolik: Bu, ya'ni yuqorida zikr qilingan narsa — avvalgi ummatlarga rasullar yuborilishi va ularning yolg'onga chiqarilishi sababli halok bo'lishlari.
• Qura: Qishloqlar, shaharlar, aholi punktlari.
• Zulm: Bu yerda shirk (Allohga sherik keltirish) ma'nosida.
• G'ofilun: Behabar, ogohlantirilmagan, ularga da'vat etilmagan.

Tafsir:

Alloh taolo bandalariga rahm qilish va adolatli bo'lishi tufayli, biror qavmni yoki shaharni halok qilishdan oldin ularga rasullar yuboradi va dalillar keltiradi. Chunki Alloh hech bir qavmni zulm (shirk) bilan halok qilmaydi, agar ular o'zlariga kelgan da'vatdan bexabar bo'lsalar, ya'ni ularga payg'ambar kelmagan va kitob nozil bo'lmagan bo'lsa. Alloh taolo avval ogohlantiradi, so'ngra agar ular iymon keltirmasalar, azob yuboradi. Bu — Allohning odil ishi bo'lib, U hech kimni hujjatsiz va ogohlantirishsiz jazolamaydi. Ushbu oyatda Alloh taolo insonlar va jinlarga rasullar yuborish orqali uzr-qabul qilishini, ya'ni ularga dalil yetkazilishini bildiradi. Agar biror qavm rasul kelmasdan oldin halok bo'lsa, bu zulm bo'lardi, lekin Alloh zulm qilmaydi. Shuning uchun U har bir ummatga o'z tilida so'zlaydigan rasul yuboradi, toki ular uchun hujjat qat'iy bo'lsin.

Foydalar:

1. Alloh taoloning rahmati va adolati kengligi — U hech kimni ogohlantirmasdan jazolamaydi. Bu mo'minlarga Allohning mehribonligini eslatadi va Unga bo'lgan ishonchni mustahkamlaydi.
2. Rasul yuborish — Allohning bandalariga eng katta ne'mati. Bu ne'matni qadrlash va shukr qilish lozim.
3. Da'vat yetmagan joyda javobgarlik yo'qligi — islom dinining adolatli tamoyili. Bu insonlarni Islomga yaqinlashtiradi, chunki unda hech kimga nohaqlik qilinmasligini ko'rsatadi.
4. Ogohlantirishdan keyin iymon keltirish — najot yo'li. Har bir inson o'ziga yetgan da'vatga e'tibor berib, to'g'ri yo'lni tanlashi kerak.
5. Allohning hukmi hikmat bilan — U har bir ishni o'z o'rnida va adolat bilan qiladi. Bu mo'minning qalbini taskin beradi va Unga to'liq tavakkal qilishga undaydi.