An'om surasi — Oyat 45

Kalima ma'nolari:

• "Dobir" – orqa, oxir, ketidan keluvchi. Bu yerda qavmning oxirgi qoldig'i, ildizi ma'nosida.
• "Quti'a" – uzildi, kesildi.
• "Zolimlar" – o'zlariga va boshqalarga zulm qilganlar, kufr va shirk bilan Allohga qarshi chiqqanlar.

Tafsir:

Ushbu oyatda Alloh taolo zolim qavmning butunlay halok bo'lganini xabar qilmoqda. Ya'ni, o'sha kufr qilgan, payg'ambarlarni yolg'onga chiqargan va zulmda davom etgan qavmning ildizi qirqildi, ularning hech biri qolmadi. Ular shunday halokatga uchradilarki, hatto orqalaridan keladigan avlodlari ham yo'q qilindi. Bu – Allohning o'z payg'ambarlariga yordam berishi va dushmanlarini yo'q qilishidir.

So'ngra Alloh taolo "Alhamdu lillahi robbil-'alamiyn" – ya'ni, butun olamlarning Robbisi bo'lgan Allohga hamd bo'lsin, deya o'ziga hamd aytmoqda. Bu hamd – Uning o'z do'stlarini g'olib qilgani va dushmanlarini halok etgani uchundir. Bu yerda hamdning xos ma'nosi – shukr va maqtovdir, chunki Alloh o'z hikmati bilan zolimlarni jazolab, solih bandalarini quvontirdi.

Foydalar:

1. Zulmning oqibati halokat ekanini bilish – har bir inson zulmdan qochishi va adolatni tutishi lozim.
2. Allohning yordami haq ekaniga ishonch – payg'ambarlar va solih bandalar oxir-oqibat g'olib bo'lishlari muqarrar.
3. Har qanday ne'mat va g'alaba uchun Allohga hamd aytish – mo'minning odatiga aylanishi kerak.
4. Bu oyat mo'minlarga sabr va bardosh beradi – ularga qiyinchiliklar vaqtida Allohning yordami yaqinligini eslatadi.
5. Allohning qudrati va hukmronligi butun olamlarni qamrab olgani – Uning irodasisiz hech narsa yuz bermasligini anglatadi.