انعام سۈرىسى — ئايەت 96

1. مەنىسى چۈشەندۈرۈشكە تېگىشلىك سۆزلەر:

• فَالِقُ الْإِصْبَاحِ: تەڭرى تائالانىڭ سۈبھىنى يېرىپ چىقىرىشى، يەنى قاراڭغۇ كېچىدىن يورۇق تاڭنى ئايرىپ چىقىرىشى.
• سَكَنًا: ئارامگاھ، تىنچلىق ۋە ئارام ئالىدىغان ۋاقىت.
• حُسْبَانًا: ھېساب، ئۆلچەم. بۇ يەردە كۈن ۋە ئاينىڭ مەلۇم بىر ھېساب بويىچە ھەرىكەت قىلىشىنى كۆرسىتىدۇ.
• تَقْدِيرُ: ئۆلچەملىك پىلان، تەڭشەش.
• الْعَزِيزِ: غالىب، ھېچكىم ئۇنىڭغا تەڭ كېلەلمەيدىغان قۇدرەتلىك.
• الْعَلِيمِ: ھەممە ئىشنى بىلگۈچى، ھېكمەت بىلەن ئىش قىلغۇچى.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە ئۆزىنىڭ قۇدرىتى ۋە ھېكمىتىنىڭ روشەن ئالامەتلىرىنى بايان قىلىدۇ. ئۇ تاڭ يورۇقىنى قاراڭغۇ كېچىدىن يېرىپ چىقىرىدۇ، شۇنداق قىلىپ كۈندۈزنى كېچىدىن ئايرىپ بېرىدۇ. بۇ ئىنتايىن نەپىس ۋە مۇنتىزىم بىر ئۆزگىرىش بولۇپ، ئاللاھنىڭ قۇدرىتىنى كۆرسىتىدۇ. ئاندىن ئاللاھ كېچىنى ئارامگاھ قىلىپ بەردى، ئىنسانلار ۋە باشقا جانلىقلار كېچىدە تىنچلىق تېپىپ، ئارام ئالىدۇ، كۈندۈزكى ئەمگەك ۋە تىرىشچانلىقتىن كېيىن كۈچ-قۇۋۋەت توپلايدۇ. شۇنىڭ بىلەن بىرگە، ئاللاھ كۈن ۋە ئاينى مەلۇم بىر ھېساب ۋە ئۆلچەم بويىچە ھەرىكەت قىلدۇرىدۇ. ئۇلارنىڭ ھەرىكىتى ئىنتايىن دەل ۋە مۇنتىزىم بولۇپ، ۋاقىتلارنى، كۈنلەرنى، ئايلارنى ۋە يىللارنى ھېسابلاشقا ئاساس بولىدۇ. بۇلارنىڭ ھەممىسى ئاللاھنىڭ ئۆلچەملىك پىلانى ۋە ھېكمەتلىك تەدبىرىنىڭ نەتىجىسىدۇر. ئاللاھ غالىبتۇر، ھېچكىم ئۇنىڭغا تەڭ كېلەلمەيدۇ؛ ئۇ ھەممە ئىشنى بىلگۈچىدۇر، بەندىلىرىنىڭ مەنپەئەتىنى ۋە ئۇلارغا مۇناسىپ بولغان ئىشلارنى ئەڭ ياخشى بىلىدۇ.

بۇ ئايەت بىزگە ئاللاھنىڭ قۇدرىتى ۋە رەھمىتىنى ئەسلىتىدۇ. ئۇ كېچە-كۈندۈزنى، كۈن ۋە ئاينى بىر مۇنتىزىم تەرتىپتە يارىتىپ، بىزنىڭ ھاياتىمىزنى ئاسانلاشتۇرۇپ بەردى. شۇڭا بىز ئاللاھقا شۈكرى قىلىشىمىز، ئۇنىڭ بەرگەن نېمەتلىرىنى قەدىرلىشىمىز ۋە ئۇنىڭ ئايەتلىرىنى ئويلىنىپ، ئىبرەت ئېلىشىمىز كېرەك. ئاللاھنىڭ بۇنداق مۇكەممەل تەدبىرى بىزنى ئۇنىڭغا تېخىمۇ يېقىنلاشتۇرۇشى ۋە ئىمانىمىزنى كۈچەيتىشى لازىم. ئاللاھ بىزنى ھەقىقىي ئىمان ۋە ئەمەلىي ئىبادەت بىلەن سەرەپاز قىلسۇن.