Аль-Анам сүресі — Аят 96

1. Сөздердің мағынасы:

• فَالِقُ الْإِصْبَاحِ: таңның нұрын түннің қараңғылығынан жарып шығарушы.
• سَكَنًا: тыныштық пен демалыс орны, адамдар тынығатын уақыт.
• حُسْبَانًا: дәл есеппен жүретін өлшем, белгілі бір есеп-қисап бойынша қозғалатын жүйе.
• تَقْدِيرُ: өлшеп белгілеу, дәл мөлшерлеп жарату.
• الْعَزِيزِ: барлық нәрсеге үстем, жеңілмейтін құдірет иесі.
• الْعَلِيمِ: бәрін білуші, хикмет иесі.

1. Аяттың тәпсірі:

Аллаһ тағала таңның ақ жарығын түннің қараңғылығынан ажыратып шығарады. Түн қараңғылығы тараған соң, күннің сәулесі көкжиектен бой көрсетіп, жарық пен қараңғылық бір-бірінен айқын ажырайды. Бұл — Аллаһтың құдіретінің айқын белгісі. Ол түнді адамдар үшін тыныштық пен демалыс орны етті. Адамдар күндізгі еңбектен, тіршілік қамынан шаршап, түнде тынығып, күш жинайды. Сондай-ақ Аллаһ күн мен айды белгілі бір дәл есеппен жүретін етіп жаратты. Олар өз орбиталарында дәл есептелген жүйемен қозғалып, уақыттың өлшемін, айлар мен жылдардың есебін анықтайды. Осы айтылғандардың барлығы — барлық нәрсеге үстем, жеңілмейтін, әрі бәрін білуші Аллаһтың дәл өлшеп белгілеген жаратылыс жүйесі. Ол Өзінің құдіретімен бұл ғаламды мінсіз тәртіппен басқарып, жаратылғандардың мүддесін толық біледі.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Аллаһтың құдіреті мен даналығы таңның атуы, түннің тыныштығы, күн мен айдың дәл есеппен жүруі сияқты күнделікті көріп жүрген нәрселерде айқын көрінеді. Бұл — Оның барлығын даналықпен жаратқанының дәлелі.
• Түннің тыныштық орны етілуі — Аллаһтың адамдарға деген мейірімі мен қамқорлығының белгісі. Ол адамдардың демалып, күш жинауына мүмкіндік берді.
• Күн мен айдың дәл есеппен жүруі — ғаламдағы тәртіп пен үйлесімділіктің көрінісі. Бұл жүйені ойлап қараған адам Аллаһтың ұлылығын мойындайды.
• Аят адамды Аллаһтың жаратылыстағы белгілері туралы ой жүгіртуге, Оның құдіретін тануға және шүкіршілік етуге шақырады.
• Осындай мінсіз тәртіппен жаратылған әлемді көрген адам Ислам дінінің шынайылығына көз жеткізіп, Жаратушыға деген сенімі арта түседі.