Аль-Хакка сүрөсү — Аят 20

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• ظَنَنتُ (зананту): Бул жерде «ойлодум» же «шектеним» деген мааниде эмес, тескерисинче «бекем ишендим», «анык билдим» дегенди билдирет. Араб тилинде бул сөз кээде «илим» жана «ишеним» маанисинде келет.
• مُلَاقٍ (мулакын): Жолугуучу, кезигүүчү, бетме-бет келерлик деген мааниде.
• حِسَابِيَه (хисаабийах): Менин эсебим, менин сурак-эсебим. «Һа» тамгасы аяттын аягында кооздук жана ыргак үчүн кошулган.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аят кыямат күнүндө амал китеби оң тарабынан берилген бактылуу адамдардын сөзүн баяндайт. Ал киши кубаныч жана шаттык ичинде: «Мен дүйнөдө жашап жатканда эле Аллахтын алдында эсеп-сурак берериме бекем ишенип, ага даярдык көргөнмүн» — дейт. Башкача айтканда, ал дүйнөдө жүргөндө эч качан эсеп-суракты унутуп калган эмес, тескерисинче, ар дайым аны эске алып, ыйман жана жакшы амалдар менен өзүн даярдап келген. Ошондуктан ал кыяматта өзүнүн эсеби жеңил болуп, жакшы натыйжага жеткенин көрүп, кубанычы ичине батпай ушундай сөздү айтат. Бул аят аркылуу Аллах Таала бизге кыямат күнүндөгү эсеп-суракка чын жүрөктөн ишенип, ошого жараша жашообузду түзөбүздү айтып, эскертүү берүүдө.

1. Аяттан алынуучу пайдалуу сабактар:

• Кыямат күнүнө жана эсеп-суракка бекем ишенүү: Бул аят бизге кыямат күнүндө ар бир адам өз амалдары үчүн эсеп берерин эскертет. Эгер адам буга чындап ишенсе, жашоосунда жакшылыкка умтулуп, жамандыктан алыс болот.
• Дүйнөдө эсепке даярдык көрүү: Бактылуу адамдар дүйнөдө эле эсепке даярдык көрүшкөн. Бул бизге дагы бүгүнкү күндөн баштап ыймандуу жана жакшы амалдарды көбөйтүүгө чакырат.
• Ыймандын жана жакшы амалдын натыйжасы: Бул аят ыймандуу жана жакшы амал кылган адамдардын акыбети кубаныч жана жеңилдик экенин көрсөтөт. Бул бизди исламга жана Куранга болгон сүйүүбүздү арттырып, жакшылыкка шыктандырат.
• Аллахтын адилеттиги жана ырайымы: Аллах Таала адилеттүү жана ырайымдуу. Ким жакшылык кылса, ага жакшылык менен жооп берет. Бул аят бизге Аллахтын убадасы чын экенин жана Ага таянуу керектигин үйрөтөт.