Аль-Хакка сүрөсү — Аят 45

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• لَأَخَذْنَا — «алмакпыз», башкача айтканда «жазаламакпыз», «кармап алмакпыз».
• بِالْيَمِينِ — «оң тараптан», б.а. «кубат-кудурет менен», «күч менен». Араб тилинде күч-кубат көбүнчө оң тарапка байланыштырылат, анткени ар бир нерсенин күчү анын оң жагында деп эсептелген.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аят Аллах Тааланын Өз пайгамбарына (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) болгон коргоосун жана ага болгон ишенимин билдирет. Аллах мындай дейт: эгер Мухаммад (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) Бизге таандык болбогон бир сөздү өзүнөн кошуп, Биз айтпаган нерсени Биздин атыбыздан айткан болсо, анда Биз аны катуу жазалаган болчубуз. Аны кубат-кудурет менен, эч ким тосо албай тургандай күч менен кармап алмакпыз. Бул — Аллахтын пайгамбарды коргоосунун жана ага болгон ишениминин далили. Пайгамбар Аллахтан келген нерсени гана жеткирет, өзүнөн эч нерсе кошпойт. Ошондуктан бул аят адамдарга пайгамбардын чынчылдыгын жана ага жеткирилген вахийдин (аяндын) тазалыгын көрсөтөт. Аллах пайгамбарды коргоп, ага эч кимдин зыян келтирүүсүнө жол бербейт. Бул аят ошондой эле Курандын чыныгы Аллах тарабынан түшүрүлгөн китеп экенин далилдейт, анткени эгер пайгамбар өзүнөн бир нерсе кошкон болсо, Аллах аны дерегинен жазалаган болмок.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Бул аят Аллахтын пайгамбарларын коргоосун жана аларга болгон ишенимин көрсөтөт. Аллах пайгамбарларын эч качан жалгыз таштабайт жана аларды коргойт.
• Курандын чыныгы Аллах тарабынан түшүрүлгөн китеп экенин далилдейт. Эгер пайгамбар өзүнөн бир нерсе кошкон болсо, Аллах аны жазалаган болмок, бирок Куранда эч кандай өзгөртүү жок.
• Бул аят адамдарга пайгамбардын чынчылдыгына ишенүүнү жана ага ээрчүүнү үндөйт. Пайгамбар Аллахтан келген нерсени гана жеткирет, ошондуктан ага ишенүү жана ага ээрчүү — Аллахка ишенүү жана Ага баш ийүү дегенди билдирет.
• Бул аят Аллахтын кудуретинин чексиз экенин жана Анын жазасынын катуу экенин эскертет. Аллах каалаган нерсени кылууга кудуреттүү жана Анын жазасынан эч ким кача албайт.
• Бул аят ыймандуу адамдарга сооротуу жана үмүт берет: Аллах аларды коргойт жана аларга жардам берет, эгер алар Ага ишенип, Ага баш ийишсе.