سوره حاقه — آیه 45

معانی کلمات:

• لَأَخَذْنَا: هر آینه میگرفتیم و انتقام میکشیدیم.
• بِالْيَمِينِ: به قدرت و قوت؛ زیرا نیروی هر چیزی در سمت راست آن است.

تفسیر آیه:

این آیه در ادامه سخن درباره کسی است که گمان میبرد پیامبر صلیاللهعلیهوسلم سخنی را از پیش خود به خدا نسبت داده است. خداوند متعال میفرماید: اگر محمد صلیاللهعلیهوسلم بر ما دروغی میبست و چیزی را که ما نگفتهایم به ما نسبت میداد، قطعاً با قدرت و قوت کامل او را مؤاخذه میکردیم و انتقام میگرفتیم. تعبیر «بالیمین» اشاره به قدرت و توانایی مطلق خداوند دارد؛ زیرا در عرف عرب، دست راست نماد قوت و تسلط است. این بیان نشان میدهد که هیچکس نمیتواند از چنگال قدرت الهی بگریزد و اگر پیامبری هم چنین کاری میکرد، بهشدت مجازات میشد؛ چه رسد به دیگران. این جمله برای تأکید بر صدق و راستی پیامبر صلیاللهعلیهوسلم و نفی هرگونه نسبت ناروا به اوست.

فواید و درسهای آیه:

1. صداقت پیامبر صلیاللهعلیهوسلم: این آیه دلیل روشنی بر راستگویی و امانتداری پیامبر اسلام است؛ زیرا اگر او دروغگو بود، خداوند به قدرت خود او را مجازات میکرد و این چنین نبود.
2. قدرت مطلق خداوند: خداوند بر همه چیز تواناست و هیچکس نمیتواند از اراده او فرار کند. این آیه ما را به تواضع در برابر خدا و ترس از نافرمانی او دعوت میکند.
3. اهمیت امانت در دین: هر کس به نام خدا سخنی بگوید باید نهایت دقت و امانتداری را رعایت کند؛ زیرا خداوند بر همه اعمال و اقوال آگاه است و سختگیری او در برابر تحریف دین بینهایت است.
4. اطمینان به وحی: این آیه به مؤمنان اطمینان میدهد که قرآن و سنت پیامبر کاملاً از جانب خداست و هیچ شائبهای از خطا یا تحریف در آن راه ندارد؛ بنابراین پیروی از آن، راه سعادت است.