Haqqa surasi — Oyat 45

Kalimalarning ma’nolari:

• لَأَخَذْنَا – albatta, ushlab olur edik (jazolagan bo‘lur edik).
• بِالْيَمِين – qo‘l bilan, ya’ni kuch-qudrat bilan; yoki “o‘ng qo‘l” ma’nosida, bu esa g‘oliblik va qat’iyatni bildiradi.

Tafsir:

Agar Rasululloh (sollallohu alayhi va sallam) Bizning nomimizdan biror so‘zni to‘qib, o‘zidan qo‘shib aytganida edi, Biz uni qattiq jazolagan bo‘lur edik. “O‘ng qo‘l bilan olish” – bu kuch-qudrat va g‘oliblik bilan ushlashni anglatadi. Chunki har bir narsaning kuchi uning o‘ng tomonidadir. Bu yerda Alloh taoloning o‘z Payg‘ambariga nisbatan ham haq so‘zni himoya qilishi va yolg‘onni rad etishi bayon qilinmoqda. Agar u zot (s.a.v.) haddan oshganida edi, Alloh undan o‘ch olib, jazosini bergan bo‘lur edi. Bu esa Payg‘ambarning (s.a.v.) Alloh taolo oldidagi maqomini va uning har bir so‘zining haq ekanligini tasdiqlaydi. Alloh taolo o‘z elchisini himoya qilishni va uning so‘zlarini har qanday xatolikdan saqlashni o‘z zimmasiga olgan.

Foydalar:

1. Bu oyat Payg‘ambarimiz (s.a.v.)ning Alloh taolo tomonidan himoya qilinganligini va uning har bir so‘zi vahiy asosida ekanini ko‘rsatadi. Bu musulmonlarga Payg‘ambarga (s.a.v.) to‘liq ishonch va e’tiqod qilishni o‘rgatadi.
2. Alloh taoloning kuch-qudrati cheksiz ekanini va Uning hukmidan hech kim qochib qutula olmasligini anglatadi. Bu esa insonni gunohlardan saqlanishga va to‘g‘ri yo‘lda yurishga undaydi.
3. Qur’onning har bir so‘zi haq va rost ekanini, unda hech qanday yolg‘on yoki xato yo‘qligini bildiradi. Bu mo‘minlarga Qur’onga amal qilish va undan saboq olishga rag‘batlantiradi.
4. Oyatda taqvo egalariga Qur’on pand-nasihat ekani aytilgan. Bu esa taqvo – Allohdan qo‘rqib, Uning amrlarini bajarish va qaytaqlaridan saqlanish – insonni to‘g‘ri yo‘lga boshlashini va oxiratda najot topishini o‘rgatadi.