Haqqa surasi — Oyat 5

Kalimalarning ma'nolari:

• Samud: Allohning payg'ambari Solih alayhissalomning qavmi.
• Tog'iy (الطاغية): haddan oshgan, juda zo'r va qattiq (qichqiriq, dahshatli ovoz) — ya'ni har qanday oddiy tovushdan ortiq darajada kuchli bo'lgan azob.

Tafsir:

Alloh taolo o'zining azobi haqida xabar berib, aytadiki: Bas, Samud qavmiga kelsak, ular haddan tashqari zo'r va dahshatli bo'lgan qichqiriq (yoki dahshatli azob) bilan halok qilindilar. Bu qichqiriq shu qadar kuchli ediki, u har qanday oddiy tovushdan, har qanday odatdagi azobdan oshib ketdi. Ba'zi ulamolar bu "tog'iy" so'zi bilan ularning o'zlarining haddan oshganligi, ya'ni kufr va zulmdagi chegaradan chiqishlari nazarda tutilganini ham aytganlar. Chunki ular o'zlarining gunohlari va payg'ambarlarini yolg'onchi qilishlari tufayli shunday halokatga duchor bo'ldilar. Bu azob ularning barchasini qamrab oldi va ulardan hech kim qolmadi.

Foydalar:

• Allohning azobi adolatli bo'lib, har bir qavm o'z qilmishiga yarasha jazolanadi. Bu mo'minlarga sabr va taqvo bilan yashashni, gunohlardan saqlanishni o'rgatadi.
• Payg'ambarlarni yolg'onchi qilish va Allohning amriga bo'ysunmaslik halokatga olib borishini ko'rsatadi. Bu esa insonni o'z hayotida to'g'ri yo'lni tanlashga undaydi.
• Allohning qudrati cheksiz ekanini va Uning azobidan hech narsa qutqara olmasligini eslatadi. Bu esa inson qalbida Allohga bo'lgan qo'rquv va ehtiromni kuchaytiradi, uni ibodatga va yaxshi amallarga chorlaydi.
• Tarixdagi o'tgan ummatlarning qissalari orqali ibrat olishga da'vat etiladi. Bu mo'minlarga o'zlarining ahvolini tekshirish va xatolardan qaytish uchun fursat beradi.