سوره حاقه — آیه 5

معانی کلمات:

• ثَمُود: نام قوم صالح پیامبر علیه‌السلام.
• الطَّاغِیَة: به معنای صیحه و فریادِ بسیار شدید و هولناک که از حد گذشت؛ برخی نیز آن را به طغیان و سرکشی خود آنان تفسیر کرده‌اند.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه به سرنوشت قوم ثمود اشاره می‌کند و می‌فرماید: اما قوم ثمود، به سبب آن صیحه و فریاد عظیم و بی‌مانندی که از هر حدی فراتر رفت، هلاک شدند. این صیحه چنان مهیب و کوبنده بود که دلها را از جا کند و جان‌هایشان را گرفت و همگی نابود شدند. برخی مفسران گفته‌اند که «الطاغیه» اشاره به طغیان و سرکشی خود آنان دارد؛ یعنی به کیفر طغیان و نافرمانی‌شان هلاک گشتند. این عذاب، نتیجه مستقیم تکذیب پیامبر خدا و سرپیچی از فرمان او بود.

فواید و پیام‌های آیه:

• هلاکت قوم ثمود نشان می‌دهد که طغیان و سرکشی در برابر فرمان خداوند، عاقبتی جز نابودی ندارد و هیچ قدرت و ثروتی نمی‌تواند انسان را از عذاب الهی نجات دهد.
• این آیه یادآور می‌شود که سنت خداوند در طول تاریخ یکسان است؛ هر قومی که پیامبران را تکذیب کند و در گناه و سرکشی اصرار ورزد، گرفتار عذاب سخت خواهد شد.
• عبرت گرفتن از سرنوشت پیشینیان، انسان را به تواضع و اطاعت از خداوند دعوت می‌کند و او را از غرور و تکبر بازمی‌دارد.
• رحمت الهی اقتضا می‌کند که انسان پیش از فرا رسیدن عذاب، به سوی توبه و اصلاح بازگردد و از نافرمانی بپرهیزد تا مشمول لطف و مغفرت خداوند قرار گیرد.