سوره اعراف — آیه 10

معانی کلمات:

• مَکَّنَّاکُمْ: به شما قدرت و تمکن دادیم، شما را در زمین جای دادیم و مستقر ساختیم.
• مَعَایِش: جمع «مَعیشَة» به معنای وسایل زندگی، اسباب امرار معاش مانند خوردنیها، نوشیدنیها و دیگر نیازهای زندگی.

تفسیر آیه:

ای فرزندان آدم! به یقین، ما به شما در زمین قدرت و تمکن بخشیدیم و شما را در آن مستقر گردانیدیم تا در آن زندگی کنید و بهرهمند شوید. همچنین برای شما در زمین وسایل و اسباب زندگی را فراهم ساختیم؛ از خوردنیها و نوشیدنیها و دیگر نیازمندیهای حیاتی که بدون آنها ادامهی زندگی ممکن نیست. این نعمتهای بزرگ را برای آسایش و رفاه شما قرار دادیم، اما با این حال، شکر شما در برابر این همه نعمت، بسیار اندک است. شما در برابر این الطاف الهی، کمتر سپاسگزاری میکنید و از یاد خداوند و شکر نعمتهای او غافل میمانید. اگر این خطاب متوجه اهل مکه باشد، منظور سرزمینی است از مکه تا یمن و از مکه تا شام که خداوند به آنها تمکن و قدرت داده بود؛ و اگر خطاب متوجه عموم مردم باشد، یادآوری نعمت گستردگی زمین و قدرت بخشیدن به انسان در آن است.

فواید و پیامهای آیه:

• خداوند متعال نعمتهای فراوانی به انسان عطا کرده است؛ از جمله قدرت و تمکن در زمین و فراهم ساختن وسایل زندگی. این نعمتها نشانهی محبت و لطف خداوند نسبت به بندگانش است و شایسته است که انسان در برابر آنها شکرگزار باشد.
• شکر نعمتهای الهی، نشانهی ایمان و بندگی است و انسان را به خداوند نزدیکتر میکند. کسی که شکرگزار نعمتهای خدا باشد، خداوند نعمتهایش را بر او افزون میکند و او را در مسیر سعادت قرار میدهد.
• غفلت از شکر نعمتها، موجب از دست رفتن آنها و گرفتار شدن به عذاب الهی میشود. بنابراین، انسان باید همواره به یاد خداوند باشد و در برابر نعمتهای بیپایان او، سپاسگزاری کند.
• این آیه انسان را به تفکر در آفرینش زمین و نعمتهای موجود در آن دعوت میکند تا از این طریق به عظمت خالق پی برده و ایمان خود را تقویت نماید.