A'rof surasi — Oyat 10

Kalimalarning ma'nolari:

• مَكَّنَّاكُمْ: sizlarni joylashtirdik, o'rnatdik, kuch-quvvat berdik.
• مَعَايِشَ: yashash vositalari, tirikchilik manbalari (taom, ichimlik va boshqa ehtiyojlar).
• قَلِيلًا مَا تَشْكُرُونَ: shukringiz juda oz, ya'ni ne'matlarga shukr qilish o'rniga ko'pincha noshukurlik qilasizlar.

Tafsir:

Ey Odam bolalari! Biz sizlarni yer yuzida joylashtirdik, sizlarga unda yashash uchun qulayliklar yaratdik. Yerni sizlar uchun qarorgoh qildik, unda sizlarga tirikchilik uchun zarur bo'lgan narsalarni – rizqlar, ichimliklar, turli ne'matlarni paydo qildik. Yerni keng yoyib, undan foydalanish imkonini berdik. Ammo shunga qaramay, sizlarning Allohning bu ulkan ne'matlariga bo'lgan shukringiz juda ozdir. Sizlar bu ne'matlarning qadriga yetmay, ko'pincha noshukurlik qilasizlar. Agar bu xitob Makka ahli haqida bo'lsa, unda Makkadan Yaman va Shomgacha bo'lgan yerlarni ularga muhayyo qilganimiz nazarda tutilgan. Agar barcha insonlarga qaratilgan bo'lsa, unda yer yuzining kengaytirilishi va undan foydalanish imkoniyati eslatilmoqda.

Foydalar:

• Alloh taolo insonlarga yer yuzini to'liq tasarruf qilish imkonini bergan, bu esa Uning cheksiz marhamati va inoyatidir.
• Inson o'zi yashayotgan muhitdagi har bir ne'mat – yerdagi rizqlar, suv, havo, o'simliklar – Allohning buyuk in'omi ekanini anglab, shukr qilishi lozim.
• Noshukurlik insonni halokatga yetaklaydi, shukr esa ne'matlarning ziyoda bo'lishiga sabab bo'ladi. Bu oyat insonni doimiy shukr qilishga, ne'matlarning qadriga yetishga undaydi.
• Yer yuzidagi hayot va tirikchilik vositalari Allohning hikmati bilan yaratilgan bo'lib, bu insonning yolg'iz o'zi boshqara olmaydigan ulkan tizimdir. Shuning uchun inson o'zini yerning xo'jayini deb emas, balki Allohning omonatchisi deb bilishi kerak.