اعراف سۈرىسى — ئايەت 103

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• بەعەسنا: ئەۋەتتۇق، پەيغەمبەر قىلىپ ئەۋەتتۇق.
• ئايەت: مۆجىزە، ئالامەت، دەلىل.
• مەلەئ: قەۋم، ئەل-ئاۋام، ئەمەلدارلار، ئەگەشكۈچىلەر.
• زەلەمۇ: زۇلۇم قىلدى، ئىنكار قىلدى، كۇفرىلىق قىلدى.
• ئاقىبەت: ئاخىرەت، ئاقىۋەت، ئاخىرقى نەتىجە.
• مۇفسىد: بۇزغۇنچى، پەساد تارقاتقۇچى.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا ئۆتكەن پەيغەمبەرلەر ۋە ئۇلارنىڭ ئۈممەتلىرىنىڭ ئەھۋالىنى بايان قىلغاندىن كېيىن، مۇسا ئەلەيھىسسالامنى ئۆزىنىڭ ئايەتلىرى ۋە مۆجىزىلىرى بىلەن فىرئەۋن ۋە ئۇنىڭ قەۋمىگە ئەۋەتتى. بۇ ئايەتلەر مۇسا ئەلەيھىسسالامنىڭ پەيغەمبەرلىكىنىڭ ھەقىقىيلىكىنى ئىسپاتلايدىغان روشەن دەلىللەر ئىدى. ئەمما فىرئەۋن ۋە ئۇنىڭ قەۋمى بۇ ئايەتلەرنى ئىنكار قىلىپ، كۇفرىلىق قىلدى. ئۇلار ھەقىقەتنى بىلىپ تۇرۇپ، ھەسەت ۋە تەكەببۇرلۇق تۈپەيلىدىن ئىنكار قىلدى. بۇ ئۇلارنىڭ زۇلۇمى ئىدى، چۈنكى ئىماننىڭ ئورنىغا كۇفرىنى قويدى. ئىمان كېرەك بولغان يەردە كۇفرىنى تاللىدى. شۇڭا ئاللاھ تائالا پەيغەمبەر مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامغا خىتاب قىلىپ: "بۇزغۇنچىلارنىڭ ئاقىۋىتى قانداق بولغانلىقىغا قارا" دەيدۇ. يەنى فىرئەۋن ۋە ئۇنىڭ قەۋمىنىڭ ئاقىۋىتىنى ئويلىنىپ كۆر. ئاللاھ ئۇلارنى دېڭىزدا غەرق قىلىپ ھالاك قىلدى، مۇسا ئەلەيھىسسالام ۋە ئۇنىڭ قەۋمى بۇنى كۆزى بىلەن كۆردى. بۇ ئۇلارنىڭ دۇنيا ۋە ئاخىرەتتە لەنەتكە ئۇچرىشىغا سەۋەب بولدى.

بۇ ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پەند-نەسىھەت شۇكى: ھەقىقەتنى ئىنكار قىلىش ۋە بۇزغۇنچىلىق قىلىش ھەرگىز ياخشى ئاقىۋەت كەلتۈرمەيدۇ. ئاللاھ تائالا ھەر دائىم ھەقىقەتنى ئىنكار قىلغۇچىلارنى ۋە بۇزغۇنچىلارنى جازالايدۇ. شۇڭا بىز ئىمان ئېيتىش ۋە ياخشى ئەمەللەر قىلىش ئارقىلىق ئاللاھنىڭ رازىلىقىغا ئېرىشىشكە تىرىشىشىمىز كېرەك. ئاللاھ بىزنى ھەقىقەتنى تونۇپ، ئۇنىڭغا ئەمەل قىلىدىغانلاردىن قىلسۇن.