سوره اعراف — آیه 103

معانی کلمات:

• بَعَثْنَا: فرستادیم، مبعوث کردیم.
• آیَاتِنَا: معجزات و نشانههای روشن و دلایل آشکار ما.
• مَلَئِهِ: اشراف و بزرگان قوم او (فرعون).
• فَظَلَمُوا بِهَا: به آن آیات کفر ورزیدند و ستم کردند؛ یعنی ظلمشان این بود که کفر را به جای ایمان نشاندند و حق را نپذیرفتند.
• عَاقِبَةُ الْمُفْسِدِينَ: سرانجام و پایان کار تبهکاران و مفسدان.

تفسیر آیه:

پس از آنکه پیامبران پیشین (مانند نوح، هود، صالح، لوط و شعیب علیهمالسلام) و امتهایشان را یادآور شدیم، اینک از پیِ آنان، موسی بن عمران علیهالسلام را با معجزات و دلایل روشن و حجتهای آشکار خود بهسوی فرعون و اشراف و بزرگان قومش فرستادیم. اما آنان با وجود این همه نشانههای روشن، به آنها کفر ورزیدند و ستم کردند؛ ستمی که ریشه در سرکشی و عنادشان داشت، نه نادانی و جهل. آنان حق را شناختند اما به عمد انکارش کردند و آیات الهی را به بازی گرفتند.

پس ای پیامبر! با چشم عبرتبین بنگر که سرانجام کار آن تبهکاران چه شد. خداوند آنان را به عذاب خود گرفت و در دریا غرقشان کرد، بهگونهای که همگی نابود شدند و اثری از آنان باقی نماند. این است سرنوشت کسانی که در زمین فساد میکنند و با تکبر و گردنکشی در برابر حق میایستند. آنان نهتنها در دنیا به هلاکت رسیدند، بلکه لعنت و خواری در آخرت نیز نصیبشان شد.

فواید و درسهای آیه:

1. سنت الهی در نابودی مفسدان: این آیه به ما میآموزد که خداوند هرگز فساد و ظلم را بیپاسخ نمیگذارد. اگرچه مهلت میدهد، اما هنگام انتقام، هیچکس را یارای ایستادگی در برابر قهر او نیست. پس باید از سرنوشت فرعونیان عبرت گرفت و در زندگی راه عدل و درستکاری را پیشه کرد.
2. ارزش ایمان و خطر تکبر: فرعون و اشراف قومش به دلیل تکبر و برتریجویی، حق را نپذیرفتند و به همین سبب هلاک شدند. این هشدار بزرگی است که انسان هرگز به داشتههای خود مغرور نشود و در برابر حقیقت فروتنی کند.
3. پاداش صبر و استقامت: موسی علیهالسلام با وجود سختیهای فراوان، در برابر فرعون ایستاد و در نهایت خداوند او و پیروانش را نجات داد و دشمنانش را غرق کرد. این نشان میدهد که صبر بر حق، همیشه به پیروزی میانجامد، حتی اگر دیر به دست آید.
4. دعوت به عبرتآموزی از تاریخ: قرآن ما را به مطالعه تاریخ و سرنوشت ملتهای پیشین دعوت میکند تا با دیدن عاقبت مفسدان، راه درست را برگزینیم و از لغزشها برحذر باشیم. این درسها برای هدایت بشر در همه زمانها کارآمد است.