اعراف سۈرىسى — ئايەت 164

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• أُمَّةٌ: بىر جامائەت، بىر گۇرۇھ كىشىلەر.
• تَعِظُونَ: نەسىھەت قىلىسىلەر، ۋەز-نەسىھەت بېرىسىلەر.
• مُهْلِكُهُمْ: ئۇلارنى ھالاك قىلغۇچى، يوقىتىدىغان.
• مَعْذِرَةً: ئۆزۈر، باھانە، مەسئۇلىيەتتىن قۇتۇلۇش ئۈچۈن قىلىنغان ھەرىكەت.
• يَتَّقُونَ: ئاللاھتىن قورقۇپ، گۇناھلاردىن ساقلىنىدۇ.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئى پەيغەمبەر! ئەسلەپ قوي، ئۆز ۋاقتىدا ئۇلارنىڭ ئىچىدىكى بىر جامائەت شەنبە كۈنىدىكى گۇناھقا چۆمۈلگەن كىشىلەرگە نەسىھەت قىلىۋاتقان يەنە بىر جامائەتكە: «سىلەر نېمە ئۈچۈن ئاللاھ ھالاك قىلىدىغان ياكى قاتتىق ئازاب بېرىدىغان قەۋمگە ۋەز-نەسىھەت قىلىسىلەر؟» دېدى. ئۇلار جاۋاب بېرىپ: «بىز ئۇلارغا نەسىھەت قىلىمىز، تاكى پەرۋەردىگارىمىزنىڭ ئالدىدا ئۆزۈرلۈك بولۇش ئۈچۈن ۋە ئۇلارنىڭ تەقۋالىق قىلىشى، يەنى گۇناھتىن تەۋبە قىلىپ، ئاللاھتىن قورقۇشى ئۈمىدى بىلەن» دېدى.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ياخشىلىقنى بۇيرۇش ۋە يامانلىقتىن چەكلەش ھەر مۇسۇلماننىڭ مەسئۇلىيىتىدۇر. گەرچە نەسىھەت قىلغان كىشىلەر ئۇلارنىڭ تۈزىلىشىدىن ئۈمىدسىزلەنگەن بولسىمۇ، ئەمما ئۇلار بۇ ۋەزىپىنى ئادا قىلىشتىن ۋاز كەچمىگەن. چۈنكى بۇ ئاللاھنىڭ بۇيرۇقى بولۇپ، ئادا قىلىش ئارقىلىق ئاللاھنىڭ ئالدىدا ئۆزۈرلۈك بولىدۇ ۋە مەسئۇلىيەتتىن قۇتۇلىدۇ. شۇنىڭ بىلەن بىرگە، بەلكىم ئۇلارنىڭ قەلبىگە ھىدايەت نۇرى كىرىپ، تەقۋالىق قىلىشى مۇمكىن.

بۇ ئايەتتىن ئالىدىغان ساۋاق: بىز ھەر قانداق ئەھۋالدا ياخشىلىقنى تەشەببۇس قىلىشىمىز، يامانلىقتىن چەكلىشىمىز كېرەك. نەتىجە قانداق بولۇشىدىن قەتئىينەزەر، بىز ئۆز ۋەزىپىمىزنى ئادا قىلىشىمىز لازىم. ئاللاھ تائالا بىزنى ھىدايەت قىلغان يولدا مۇستەھكەم قىلسۇن ۋە بىزنى ياخشىلىقنى بۇيرۇپ، يامانلىقتىن چەكلەيدىغان سادىق بەندىلىرىدىن قىلسۇن.