A'rof surasi — Oyat 180

Kalimalarning ma'nolari:

• الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَىٰ – eng go'zal, eng chiroyli ismlar.
• فَادْعُوهُ بِهَا – Uni shu ismlar bilan chaqiringlar, duo qilinglar va O'zingizga xitob qilinglar.
• يُلْحِدُونَ – haqdan og'ishadilar, buzib talqin qiladilar, ismlarni asl ma'nosidan chiqarib, o'zgartiradilar.
• سَيُجْزَوْنَ – yaqin orada jazolanadilar, mukofot yoki jazo bilan qaytariladilar.

Tafsir:

Alloh taoloning go'zal ismlari borki, ularning har biri Uning buyukligi, qudrati, rahmati va kamolotiga dalolat qiladi. Bu ismlar eng go'zal ma'nolarni o'z ichiga olgan bo'lib, Alloh o'z Zotini ular bilan ta'riflagan. Bas, mo'min bandalar Allohga shu ismlar bilan iltijo qilsinlar, Uning rahmatini so'rab, Uning qudratiga sig'inib, shu ismlar orqali Uning oldida duo qilsinlar. Masalan, "Yo Rahmon", "Yo Rahim", "Yo G'afur" deb Uning rahmati va mag'firatini so'rasinlar.

Alloh taolo o'z ismlarini buzib talqin qiladigan, ularni o'zgartiradigan, Allohga xos bo'lmagan ma'nolarni ularga yuklaydigan yoki bu ismlarni butlarga, turli xudolarga nisbat beradigan kimsalarni tark etinglar, ular bilan birga bo'lmanglar, ularning yo'lidan yurmanglar. Chunki ular Allohning ismlariga nisbatan haqdan og'ib, shirk va bid'at yo'lini tutganlardir. Bunday kimsalar, albatta, o'z qilmishlarining jazosini oladilar. Ular qanday amallar qilgan bo'lsalar — Allohning ismlarini buzish, Uning shaniga yarashmaydigan sifatlarni nisbat berish, shirk keltirish — barchasiga yarasha jazo topadilar. Bu jazo ularning dunyoda qilgan ishlariga teng bo'ladi, zero Alloh hech kimga zulm qilmaydi.

Foydalar:

Ushbu oyatdan quyidagi saboqlarni olamiz:

1. Allohning ismlari eng go'zal va eng ulug' ismlardir. Bandalar Uning ismlari bilan duo qilish orqali Uning rahmatiga yaqinlashadilar.
2. Allohning ismlarini o'rganish, ularni yodlash va shu ismlar bilan Uning zotini ulug'lash — mo'minning vazifasidir.
3. Allohning ismlarini buzib talqin qilish, ularni o'zgartirish yoki boshqalarga nisbat berish — katta gunoh bo'lib, bu ishdan qattiq ogohlantirilganmiz.
4. Har bir inson o'z amallariga yarasha jazolanadi. Allohning ismlariga hurmatsizlik qilganlar, ularni buzganlar, albatta, o'z qilmishlarining jazosini oladilar.
5. Bu oyat musulmonlarga Allohning ismlarini hurmat qilishni, ularni to'g'ri tushunishni va ulardan to'g'ri foydalanishni o'rgatadi. Bu esa insonni Allohga yaqinlashtiradi va uning iymonini mustahkamlaydi.