A'rof surasi — Oyat 181

Kalima ma'nolari:

• Ummat: jamoat, guruh, toifa.
• Yahdun: hidoyat qiladilar, to'g'ri yo'l ko'rsatadilar.
• Adl qiladilar: haq bilan hukm qiladilar, insof bilan ish yuritadilar.

Tafsir:

Alloh taolo o'zi yaratgan bandalari orasidan bir ummat — jamoat borligini xabar qilmoqdaki, ular o'zlari haq yo'lini topib, shu haq asosida boshqalarni ham hidoyatga chaqiradilar. Ular o'zlarining e'tiqodlari, so'zlari va amallarida haqdan adashmaydilar. Qachonki biror ishga hukm qilsalar yoki odamlar o'rtasida biror masalani hal qilsalar, adolat bilan ish tutadilar, hech kimga zulm qilmaydilar, haqni aytishdan qo'rqmaydilar. Bu jamoat — iymon keltirgan va solih amallar qilgan mo'minlardir. Ular o'zlarini ham, o'zgalarni ham to'g'ri yo'lga boshlaydilar. Ular haqni o'zlariga yetakchi qilib olganlar va shu haq bilan odamlar orasida adolatli hukm chiqaradilar. Bu ummatning fazilati shundaki, ular faqat o'zlari to'g'ri yo'lda bo'lib qolmaydilar, balki butun insoniyatni ham shu yo'lga da'vat etadilar.

Foydalar:

Ushbu oyatdan quyidagi saboqlarni olamiz:

1. Alloh taolo har doim yer yuzida haqni tiklash uchun bir guruh bandalarini tanlab qo'yadi. Bu musulmon ummatining sharafidir — ular haq va adolatning tashuvchilari bo'lishga da'vat etilganlar.
2. Haqiqiy mo'min o'zini hidoyat qilish bilan kifoyalanmaydi, balki boshqalarni ham haqqa chaqiradi. Bu diniy burchdir — har bir musulmon o'z bilimi va imkoniyati darajasida boshqalarga to'g'ri yo'lni ko'rsatishi lozim.
3. Adolat — islomning asosiy tamoyillaridan biridir. Musulmon kishi qarindoshi, do'sti yoki dushmani bo'lishidan qat'i nazar, har doim haqni aytishi va adolatli bo'lishi kerak.
4. Bu oyat musulmonlarning kelajagiga umid bag'ishlaydi — har doim haq tarafdorlari bo'ladi va ularning sa'y-harakatlari zoye ketmaydi. Alloh ularni o'z panohida saqlaydi.
5. Biz ham shu ummatdan bo'lishga intilishimiz, o'zimizni haq va adolatga xizmat qilishga bag'ishlashimiz lozim. Chunki bu — Allohning roziligi va jannatga eltuvchi yo'ldir.