Əraf surəsi — Ayə 181

Kəlmələrin mənaları:

• Ümmət – burada bir dəstə, icma, camaat mənasındadır.
• Yəhdun – hidayət edirlər, doğru yolu göstərirlər və özləri də o yolla gedirlər.
• Bil-həqq – haqq ilə, doğru olanla, ədalətlə.
• Yə'dilun – ədalət edirlər, insaf edirlər, haqqı yerində verirlər.

Təfsir:

Allah-təala bu ayədə bizə xəbər verir ki, Onun yaratdığı insanlar arasında elə bir ümmət, elə bir dəstə vardır ki, onlar haqq ilə hidayət edirlər – yəni özləri doğru yolu tapıb, sonra da başqalarını o yola dəvət edirlər. Onlar yalnız özləri düz yolda olmaqla kifayətlənmirlər, həm də cəmiyyəti islah etməyə çalışırlar. Onların ən mühüm xüsusiyyəti budur ki, həm özləri haqqa tabe olurlar, həm də insanlar arasında ədalətlə hökm edirlər. Onlar heç kəsə zülm etmirlər, haqqı əyib-əymirlər, kiminsə haqqını tapdalayıb, kiməsə yaxınlıq göstərib haqsızlıq etmirlər.

Bu ümmət – iman gətirənlərdir, saleh əməl sahibləridir. Onlar Allahın kitabına və Rəsulunun (sallallahu aleyhi və səlləm) sünnətinə tabe olurlar. Onlar hidayət imamlarıdır, insanlara nümunədir. Bu ayə müsəlmanlara böyük bir şərəf verir və onların vəzifəsini bildirir: hər bir müsəlman öz həyatında haqqı üstün tutmalı, özü haqq ilə yaşamalı və başqalarını da haqqa dəvət etməlidir. Ədalət isə – bu ümmətin əsas xüsusiyyətidir. Müsəlman heç vaxt haqsızlıq edə bilməz, nə qohumuna, nə dosta, nə də düşməninə qarşı. Çünki Allah ədaləti əmr edir və haqsızlığı qadağan edir.

Bu ayə bizə göstərir ki, Allahın yaratdığı insanların hamısı eyni deyil – bəziləri haqqı rəhbər tutur, bəziləri isə batili. Biz o kəslərdən olmağa çalışmalıyıq ki, haqq ilə yaşayaq, haqqa dəvət edək və ədalətlə hökm edək. Bu, ən böyük uğurdur və Allahın bəyəndiyi yoldur. Hər bir müsəlman bu ayədən özünə dərs götürməli, öz həyatını bu istiqamətdə qurmalıdır. Çünki bu yol – Cənnətə aparan yoldur və bu yolun sonu – Allahın rizası və əbədi səadətdir. Allah bizi bu ümmətdən etsin və haqq ilə yaşamağı, ədalətlə hökm etməyi bizə nəsib etsin. Amin!