سوره اعراف — آیه 186

معانی کلمات:

• یُضْلِلِ: گمراه کند، از راه حق بازدارد.
• هَادِی: راهنما، هدایتکننده.
• یَذَرُهُمْ: آنها را رها میکند، وا میگذارد.
• طُغْیَان: سرکشی، تجاوز از حد، طغیان در کفر و گناه.
• یَعْمَهُون: سرگردان و حیران میشوند، در گمراهی خود تردید و تحیّر دارند.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه بیان میکند که هر کس را خداوند به سبب لجاجت و عنادش از راه هدایت بازدارد و توفیق ایمان را از او سلب کند، هیچ کس نمیتواند او را به راه راست بازگرداند و راهنمایی برای او وجود نخواهد داشت. این محرومیت از هدایت، نتیجهی خودخواهی و سرکشی خود انسان است که با اختیار خود راه باطل را برگزیده است. سپس خداوند میفرماید که چنین افرادی را در طغیان و سرکشی خود رها میکند تا سرگردان و حیران بمانند و در گمراهی خود غوطهور شوند، بدون آنکه راهی به سوی نجات بیابند. این رها شدن، نه از روی بیتوجهی خداوند، بلکه نتیجهی عدالت الهی است که پس از اتمام حجت، انسان را به حال خود وا میگذارد تا عاقبت اعمالش را ببیند.

فواید و پیامهای آیه:

• هدایت و ضلالت در دست خداوند است و هیچ کس جز او نمیتواند هدایتگری واقعی باشد؛ بنابراین مؤمن باید همواره از خداوند توفیق هدایت را بخواهد و به او توکل کند.
• گمراهی انسانها نتیجهی اعمال و انتخابهای خودشان است و خداوند هرگز کسی را بدون دلیل و از روی ظلم گمراه نمیکند؛ پس انسان باید مراقب اعمال و نیتهای خود باشد.
• رحمت الهی شامل حال کسانی میشود که در جستجوی حقیقت باشند و با تواضع به سوی خدا برگردند؛ اما کسانی که با تکبر و عناد از حق رویگردان شوند، از این رحمت محروم میمانند.
• این آیه هشداری است برای بیداری و بازگشت به سوی خداوند پیش از آنکه دیر شود و انسان در طغیان خود غرق گردد و راه نجاتی برایش باقی نماند.