Аль-Араф сүрөсү — Аят 29

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• الْقِسْطِ (аль-кыст): Адилеттик, тууралык, ортолук. Бул жерде Аллахтын адилеттикке жана тоо-биримдикке (тавхидге) буйруганы айтылат.
• أَقِيمُوا وُجُوهَكُمْ (акыму ужуухакум): Жүздөрүңөрдү түз кармагыла, б.а. намаз окуганда Аллахка бет алгыла, намазды толук аткаргыла.
• عِندَ كُلِّ مَسْجِدٍ (инда кулли масжид): Ар бир мечитте, ар бир намаз окуган жерде.
• مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ (мухлисына лаху-д-дин): Динди (ибадатты) Аллах үчүн гана таза кармап, ыклас менен аткаргыла.
• كَمَا بَدَأَكُمْ تَعُودُونَ (кама бадаакум тааудуун): Ал силерди башында жоктон жараткандай эле, кайра тирилтип, Анын алдына кайтасыңар.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Оо, Мухаммад (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун), мына бул мушриктерге айт: «Менин Раббим адилеттикке жана тоо-биримдикке буйруду, ыпылас иштерге жана күнөөлөргө буйруган жок. Ошондой эле силерге ибадатты — өзгөчө мечиттерде намаз окуганда — Аллах үчүн гана таза, ыклас менен аткарууну буйруду. Жалпысынан да, ар кайсы жерде да Аллахка гана сыйынып, Ага ыклас менен баш ийгиле. Силерди башында жоктон жараткан Аллах, өлгөндөн кийин кайра тирилтип, Анын алдына кайтара алат. Башында жаратууга кудуреттүү болгон Зат, кайра тирилтүүгө да кудуреттүү. Ошондуктан кыямат күнүндө силерди жакшы-жаман иштериңер үчүн сыйлайт же жазалайт».

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Адилеттик — ыймандын негизи: Аллах адилеттикти буйруйт. Бул бизге ислам дини адамдар арасындагы акыйкатты, теңдикти жана жакшылыкты коргой турганын көрсөтөт. Адилеттүү коом куруу — ыймандуу адамдын милдети.
• Ыклас — ибадаттын жаны: Намаз, дуба жана башка ибадаттар Аллах үчүн гана, таза ниет менен аткарылышы керек. Бул биздин иш-аракеттерибизге чын ыклас менен мамиле кылууга үйрөтөт.
• Мечит — ыймандын борбору: Ар бир мечитте намазды түз, таза аткаруу — Аллахка болгон сүйүүнүн жана баш ийүүнүн белгиси. Мечиттер — ыймандуулардын жүрөгү биригип, Аллахка бет алган ыйык жайлар.
• Кайра тирилүү — үмүт жана жоопкерчилик: Аллах бизди жоктон жараткан. Ошол эле Аллах бизди кайра тирилтип, Анын алдына кайтарат. Бул бизге жашообуздун ар бир күнүн маанилүү, жоопкерчиликтүү өткөрүүгө чакырат. Кыямат күнүндөгү жооп берүү ой жүгүртүүсү адамды жакшылыкка түртөт.
• Ислам — акылга жана табиятка шайкеш: Аллахтын башында жаратканын мисал келтирип, кайра тирилтүүнү далилдеши — ислам дининин акылга, логикага негизделгенин көрсөтөт. Бул дин адамды ой жүгүртүүгө, Аллахтын кудуретин таанууга чакырат.
• Ыймандуу адамдын жашоосу максаттуу: Бул аят бизге жашоонун бекер эмес экенин, ар бир иш Аллах үчүн, ыклас менен аткарылышы керектигин үйрөтөт. Мындай жашоо адамга тынчтык, канааттануу жана акыреттеги бактылуулукту алып келет.

Ошентип, бул аят бизди адилеттикке, ыкластуу ибадатка, мечиттерди урматтоого жана акыретке даярданууга чакырат. Ислам — бул адамды жакшылыкка, акыйкатка жана бактыга жеткирүүчү нур.