A'rof surasi — Oyat 29

Kalimalarning ma’nolari:

• الْقِسْطِ – adl, o‘rtachilik, haqni haq qilib berish.
• أَقِيمُوا وُجُوهَكُمْ – yuzlaringizni qilib, ibodatga yuzlanib, to‘g‘ri yo‘naltiring (ya’ni, namozda qiblaga yuz tuting).
• عِندَ كُلِّ مَسْجِدٍ – har bir sajda qilinadigan joyda, ya’ni namoz o‘qigan har joyda.
• وَادْعُوهُ – Unga ibodat qiling, Unga iltijo qiling.
• مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ – dinni (ibodat va itoatni) faqat Ungagagina xolis qilib, hech qanday shirkni aralashtirmasdan.
• كَمَا بَدَأَكُمْ تَعُودُونَ – U sizlarni dastlab yo‘qdan bor qilganidek, yana O‘ziga qaytarib, qayta tiriltiradi.

Tafsir:

Ey Muhammad (s.a.v.), shu mushriklarga ayting: “Robbim adlga buyurdi”. Ya’ni, U zot hech qachon fahsh ishlarga, yomonlikka yoki nohaqlikka buyurmaydi. Uning amri faqat adl, to‘g‘rilik va haqdir. Shuningdek, U sizlarga buyurdi: har bir sajda joyida, xususan, masjidlarda namoz o‘qiganda yuzlaringizni to‘g‘rilab, qiblaga qaratib ibodat qiling. Va Ungagina iltijo qiling, ibodat va itoatingizni faqat Ungagina xolis qiling, Unga hech qanday sherik qo‘shmang. Chunki U sizlarni dastlab yo‘qdan bor qilgan Zotdir. Xuddi shu Zot sizlarni qayta tiriltirib, amallaringizga yarasha jazo yoki mukofot beradi. Qaysi Zot sizlarni birinchi marta yaratishga qodir bo‘lsa, albatta, qayta tiriltirishga ham qodirdir. Shuning uchun Uning buyrug‘iga bo‘ysunib, faqat Ungagina ibodat qiling.

Foydalar:

• Bu oyat musulmonlarga adl va to‘g‘rilikni o‘z hayotlarining asosiy tamoyili qilib olishlarini o‘rgatadi. Islom dini hech qachon zulm va buzuqlikka buyurmaydi, balki har doim haq va adolatni targ‘ib qiladi.
• Namoz va ibodat qilishda qiblaga yuz tutish, hatto har qanday joyda bo‘lsa ham, musulmonning hayotini tartibga soladi va unga ma’naviy yo‘nalish beradi.
• Ixlosingizni faqat Allohga qaratish – inson qalbini poklaydi, uni riyokorlik va shirkdan xalos qiladi. Bu esa insonni haqiqiy ozodlikka va ichki tinchlikka olib boradi.
• Qayta tirilishga ishonish insonni mas’uliyatli qiladi, chunki u har bir amali uchun hisob berishini biladi. Bu esa jamiyatda adolat va yaxshilikning tarqalishiga sabab bo‘ladi.
• Allohning qodirligi haqidagi ushbu eslatma inson qalbini Uning rahmati va qudratiga umid bog‘lashga, shuningdek, Uning oldida kamtarin bo‘lishga chorlaydi.