A'rof surasi — Oyat 59

Kalimalarning ma'nolari:

• Nuh — Allohning buyuk payg'ambarlaridan biri, "ikkinchi Odam" deb ham ataladi.
• Qavm — bir payg'ambar yoki da'vatga chaqirilgan elat, xalq.
• Iloh — ibodatga loyiq zot, ma'bud.
• A'zam — ulug', buyuk, dahshatli.

Tafsir:

Alloh taolo o'z payg'ambari Nuh alayhissalomni o'z qavmiga — butlarga sig'inadigan bir elatga elchi qilib yubordi. Nuh alayhissalom ularga dedi: "Ey qavmim! Yolg'iz Allohga ibodat qilinglar. Sizlar uchun Undan o'zga haqli ma'bud yo'qdir. Agar shirkda davom etsangiz va butlarga sig'inishdan voz kechmasangiz, men sizlarning ustingizga ulug' bir kun — Qiyomat kunining azobi tushishidan qo'rqaman."

Nuh alayhissalomning bu da'vati ikki narsani o'z ichiga oladi: birinchisi — ijobiy buyruq, ya'ni yolg'iz Allohga ibodat qilish; ikkinchisi — salbiy ogohlantirish, ya'ni Undan boshqaga sig'inishdan qaytarish. U o'z qavmini butparastlikdan chiqib, tavhid — yakkaxudolik diniga kirishga chaqirdi. Chunki ularning butlari hech qanday foyda ham, zarar ham bera olmaydigan jonsiz narsalar edi.

Nuh alayhissalomning "men sizlardan qo'rqaman" degan so'zi o'zi uchun emas, balki qavmining kufrda davom etishi natijasida ularga tushadigan azobdan qo'rqishini bildiradi. Bu azob yo Qiyomat kunidagi dahshatli azobdir, yo'qsa dunyoda ularni tutgan to'fon azobidir.

Oyatdan olinadigan saboqlar:

• Da'vatning asosi — tavhid, ya'ni yolg'iz Allohga ibodat qilishga chaqirishdir. Barcha payg'ambarlarning da'vati ham aynan shundan boshlangan.
• Payg'ambarlar o'z qavmlariga nisbatan mehr-shafqatli bo'lib, ularning azobga giriftor bo'lishidan qattiq qayg'urganlar va ogohlantirganlar.
• Alloh taolo har bir qavmga o'z tillarida gapiradigan payg'ambar yuborgan — bu Allohning rahmati va adolatidir.
• Qiyomat kuni — ulug' va dahshatli kundir; unga imon keltirish va unga tayyorgarlik ko'rish mo'minning asosiy vazifasidir.
• Butparastlik va shirk — inson aqlini kamsituvchi, jamiyatni buzuvchi eng katta gunohdir.