اعراف سۈرىسى — ئايەت 85

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• مەديەن: بىر قەبىلە ۋە شەھەرنىڭ نامى، ئىبراھىم ئەلەيھىسسالامنىڭ ئوغلى مەديەننىڭ ئىسمى بىلەن ئاتالغان.
• بەييىنە: ئوچۇق دەلىل-پاكىت، روشەن ھۆججەت.
• ئەۋفۇ: تولۇق ئورۇنلاش، تولۇق بېرىش.
• كەيل: ئۆلچەش، ئۆلچەم.
• مىزان: تارازۇ، تارتىش.
• تەبخەسۇ: كېمەيتىش، كەم بېرىش، نەقس قىلىش.
• ئىفساد: بۇزۇش، بۇزغۇنچىلىق قىلىش.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا مەديەن قەبىلەسىگە ئۇلارنىڭ قېرىندىشى شۇئەيب ئەلەيھىسسالامنى پەيغەمبەر قىلىپ ئەۋەتتى. شۇئەيب ئەلەيھىسسالام ئۇلارغا: «ئى قەۋمىم! بىر ئاللاھقا ئىبادەت قىلىڭلار، سىلەرگە ئۇنىڭدىن باشقا ھېچقانداق ئىلاھ يوق، ئۇنىڭغا ھېچ نەرسىنى شېرىك قىلماڭلار. سىلەرگە پەرۋەردىگارىڭلار تەرىپىدىن مېنىڭ پەيغەمبەرلىكىمنىڭ ھەقىقىيلىكىنى ئىسپاتلايدىغان ئوچۇق دەلىل-پاكىت كەلدى. ئەمدى كىشىلەرگە ئۆلچەم ۋە تارازۇنى تولۇق ئورۇنلاڭلار، ئۇلارنىڭ ھەققىنى كەم بەرمەڭلار، كىشىلەرنىڭ مال-مۈلۈكىنى، ھوقۇقلىرىنى ئازايتماڭلار، ئالدامچىلىق قىلماڭلار. يەنە زېمىندا بۇزغۇنچىلىق قىلماڭلار، كۇفرى ۋە گۇناھ-مەئسىيەتلەر بىلەن ئىفساد چىقارماڭلار، چۈنكى ئىلگىرىكى پەيغەمبەرلەرنىڭ كېلىشى بىلەن زېمىن ئىسلاھ قىلىنغان، ياخشىلىق تەرتىپكە سېلىنغان ئىدى. سىلەرگە بۇيرۇلغان بۇ ئىشلار — يەنى ئاللاھقا ئىخلاس بىلەن ئىبادەت قىلىش، ئادالەت بىلەن مۇئامىلە قىلىش، بۇزغۇنچىلىقتىن يېنىش — سىلەر ئۈچۈن دۇنيا ۋە ئاخىرەتتە ئەڭ ياخشى ۋە ئەڭ پايدىلىق ئىشتۇر، ئەگەر سىلەر ھەقىقىي مۇئمىن بولساڭلار.»

بۇ ئايەتتە ئاللاھ تائالا بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ھەرقانداق جەمئىيەتنىڭ ئىسلاھى ئەڭ ئاۋۋال ئاللاھقا بولغان ئىخلاسلىق ئىبادەتتىن باشلىنىدۇ. ئاندىن كىشىلەر ئارىسىدىكى مۇئامىلە ئادالەتلىك بولۇشى، ئۆلچەم-تارازۇدا ئالدامچىلىق قىلماسلىق، باشقىلارنىڭ ھەققىنى يېمەسلىك كېرەك. بۇ ئىشلار پەقەت دۇنياۋى تەرتىپنى ساقلاپلا قالماي، ئاخىرەتتە ئۈلۈش-ساۋابقا ئېرىشتۈرىدۇ. ئىسلام دىنى ئادالەت، راستچىللىق ۋە ئىسلاھات دىنىدۇر. ئەگەر بىز ھەقىقىي مۇئمىن بولساق، بۇ ئايەتتىكى كۆرسەتمىلەرگە ئەمەل قىلىپ، جەمئىيەتتە ئادالەت ۋە ياخشىلىقنى تارقىتىشىمىز، بۇزغۇنچىلىق ۋە زۇلۇمدىن يىراق تۇرۇشىمىز كېرەك. بۇنداق قىلغاندا، ئاللاھ تائالا بىزگە دۇنيا ۋە ئاخىرەتتە بەرىكەت ۋە نېمەت ئاتا قىلىدۇ.