سوره معارج — آیه 14

معانی کلمات:

• «یُنجیه»: نجاتش دهد، رهایی بخشد.

تفسیر آیه:

در این آیه، ادامه آرزوی پرمعنای گناهکاران در روز قیامت بیان شده است. آنها در آن روز هولناک، چنان در وحشت و پشیمانی فرو میروند که حاضرند برای رهایی از عذاب الهی، همه چیز را فدا کنند. پس از آنکه آرزوی فدا کردن فرزندان، همسر، برادر و خویشاوندان نزدیک خود را مطرح میکنند، این بار گامی فراتر نهاده و میگویند: «و حتی تمام کسانی که روی زمین هستند را فدا کنم و باز هم آرزو دارم که این فداکاری مرا نجات دهد!» این تعبیر نشان میدهد که انسان گناهکار در آن روز، به قدری از عذاب میهراسد که تمام موجودات زمین را - از انسانها و جنها و هر آنچه هست - بذل و بخشش میکند، به این امید که شاید این فداکاری عظیم، او را از آتش دوزخ رهایی بخشد. اما این آرزوها هرگز برآورده نمیشود، زیرا نجات از عذاب، تنها در گرو ایمان و عمل صالح در دنیاست، نه فداکاریهای روز قیامت.

فواید و پیامهای آیه:

1. عظمت هول روز قیامت: این آیه نشان میدهد که سختی و وحشت روز قیامت تا چه اندازه است که انسان حاضر است همه جهانیان را فدا کند تا از عذاب رهایی یابد.
2. اهمیت توبه و عمل صالح در دنیا: این آیه هشداری است برای ما که فرصت امروز را غنیمت بشماریم و با ایمان و عمل نیک، خود را از چنین روز پشیمانی و حسرتی نجات دهیم.
3. رحمت بیپایان خداوند: در مقابل این آرزوی بیفایده، خداوند با رحمت واسعه خود، راه نجات را در دنیا برای بندگانش آسان کرده است؛ کافی است به سوی او برگردیم و از گناهان توبه کنیم تا مشمول عفو و بخشش او شویم.
4. بیداری وجدانها: این تصویر هولناک، انگیزهای است برای بیداری و بازنگری در اعمال، تا پیش از فرا رسیدن آن روز، راه درست را برگزینیم و از لغزشها دوری کنیم.