Аль-Мааридж сүресі — Аят 25

1. Сөздердің мағынасы:

• السَّائِلِ — сұраушы, яғни мұқтаждығын айтып, көмек сұраған адам.
• الْمَحْرُومِ — ризығынан құр қалған, бірақ жоқтығын айтпай, ар-намысын сақтап, сұраудан тартынатын адам.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аят алдыңғы аяттармен жалғасып, иманды адамдардың сипаттарын баяндайды. Олар — мал-мүлкінде белгілі бір үлес бар адамдар. Ол үлес — Аллаһ парыз еткен зекет және басқа да қайырымдылық түрлері. Олар бұл үлесті екі топқа береді:

Біріншісі — сұраушы: мұқтаждығын ашық айтып, көмек сұраған адам. Оған беру — оның қажетін өтеу.

Екіншісі — мақрұм, яғни ризығынан айырылған, бірақ жоқтығын білдірмейтін, сұраудан ұялатын, өзін қоғам алдында мұқтаж көрсетпейтін адам. Кейде ол еңбек етіп жүрсе де, табысы жетпейді, немесе түрлі себептермен күнкөріс көзінен құр қалады. Мұндай адамды танып, оған көмектесу — иманды жанның парызы. Себебі ол сұрамағандықтан, көп адам оның жағдайын білмей қалуы мүмкін.

Осылайша, аят мұсылман қоғамында әлеуметтік әділеттілік пен жанашырлықтың болуын, бай мен кедей арасындағы алшақтықтың жойылуын, әр адамның өз малында мұқтаждарға тиесілі үлес барын ұғындырады.

1. Аяттан алынатын пайдалы қағидалар:

• Ислам діні тек жеке ғибадатпен шектелмейді, ол қоғамдық жауапкершілікті де талап етеді. Мал-мүлкімізде мұқтаждарға арналған үлес бар екенін ұғыну — иманның кемелдігінің белгісі.
• Көмек тек сұрағанға ғана емес, сұрауға ұялатын, жағдайы нашар болса да сыр білдірмейтін жандарға да берілуі керек. Бұл — мұсылманның көрегендігі мен мейірімділігін көрсетеді.
• Қайырымдылық жасау арқылы жүрек тазарады, байлық берекеленеді, қоғамда өзара сенім мен ынтымақ орнайды.
• Бұл аят бізді тек өз пайдамызды ойлаудан сақтанып, өзгелердің жағдайын байқап, қол ұшын беруге шақырады. Ислам — жомарттық пен жанашырлық діні.