ซูเราะฮฺ อัล-มะอาริจ — อายะฮฺ 25

คำอธิบายคำศัพท์:

• السَّائِلِ (อัสสาอิล) หมายถึง ผู้ที่เอ่ยขอความช่วยเหลือหรือขอทาน
• الْمَحْرُومِ (อัลมะห์รูม) หมายถึง ผู้ที่ขาดแคลนแต่ไม่เอ่ยขอ เนื่องจากมีความละอายหรือเกียรติยศ ทำให้ผู้คนคิดว่าเขาพอเพียง ทั้งที่จริงแล้วเขาขัดสน

การตีความหมายของอายะฮ์:

อายะฮ์นี้เป็นส่วนหนึ่งของคุณลักษณะของผู้ศรัทธาที่แท้จริง ซึ่งอัลลอฮ์ทรงยกย่องพวกเขา กล่าวคือ ในทรัพย์สินของพวกเขานั้น ได้กำหนดไว้เป็นสิทธิอันแน่นอนสำหรับผู้ที่เอ่ยขอและผู้ที่ขาดแคลนแต่ไม่เอ่ยขอ

ผู้ที่เอ่ยขอนั้น คือผู้ที่มาขอความช่วยเหลือด้วยความจำเป็น ส่วนผู้ที่ขาดแคลนแต่ไม่เอ่ยขอนั้น คือผู้ที่ประสบความยากจนหรือสูญเสียทรัพย์สิน แต่ด้วยความมีเกียรติและความละอาย เขาจึงไม่เอ่ยขอจากผู้คน แม้เขาจะต้องการความช่วยเหลือก็ตาม คนรอบข้างอาจคิดว่าเขามีฐานะดี แต่แท้จริงแล้วเขาขัดสนและต้องการความช่วยเหลือ

ดังนั้น ผู้ศรัทธาที่แท้จริงจึงไม่ละเลยคนสองกลุ่มนี้ แต่พวกเขาจะแบ่งปันทรัพย์สินที่อัลลอฮ์ทรงประทานให้แก่พวกเขา เพื่อช่วยเหลือผู้ที่เอ่ยขอและผู้ที่ไม่เอ่ยขอ โดยถือเป็นสิทธิที่อัลลอฮ์ทรงกำหนดไว้ในทรัพย์สินของพวกเขา มิใช่เป็นการให้โดยหวังสิ่งตอบแทนหรือโอ้อวด

บทเรียนที่ได้รับ:

1. ทรัพย์สินที่เรามีนั้น มิใช่สิทธิของเราเพียงผู้เดียว แต่มีสิทธิของผู้อื่นปะปนอยู่ด้วย โดยเฉพาะสิทธิของผู้ยากไร้และผู้ขาดแคลน
2. การช่วยเหลือผู้ที่เอ่ยขอนั้นเป็นสิ่งที่สมควร แต่การมองหาผู้ที่ขาดแคลนแต่ไม่เอ่ยขอก็เป็นสิ่งที่ประเสริฐยิ่งกว่า เพราะเป็นการช่วยเหลือที่ปราศจากการทำลายเกียรติยศของผู้อื่น
3. อิสลามสอนให้เรามีความละเอียดอ่อนในการช่วยเหลือผู้อื่น โดยไม่ทำให้ผู้รับรู้สึกอับอาย และไม่ทำให้การให้ทานเป็นการสร้างภาระทางจิตใจแก่ผู้รับ
4. การแบ่งปันทรัพย์สินเพื่อช่วยเหลือผู้อื่นนั้น เป็นเหตุให้สังคมมีความเอื้ออาทรและเกื้อกูลกัน ลดช่องว่างระหว่างคนรวยและคนจน ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของสังคมอิสลามที่เข้มแข็ง
5. อัลลอฮ์ทรงยกย่องผู้ที่มีน้ำใจเอื้อเฟื้อ และทรงสัญญาผลบุญอันยิ่งใหญ่แก่ผู้ที่ช่วยเหลือเพื่อนมนุษย์โดยไม่หวังสิ่งตอบแทนจากผู้คน แต่หวังเพียงความโปรดปรานจากพระองค์เท่านั้น