Нух сүресі — Аят 22

1. Сөздердің мағынасы:

• وَمَكَرُوا — олар айла-амал жасады, қулық құрды, астыртын жоспар жасады.
• مَكْرًا — айла-амал, қулық, зұлымдық жоспары.
• كُبَّارًا — өте үлкен, аса ауыр, тым зор (бұл сөз "كبير" сөзінің күшейтпелі түрі, яғни "тым үлкен" дегенді білдіреді).

1. Аяттың тәпсірі:

Нұх (ғ.с.) пайғамбар өз халқына Аллаһтың бірлігіне шақырған кезде, олардың үлкендері мен басшылары оған қарсы айла-амал жасады. Олар халықты Нұхтың (ғ.с.) шақыруынан бас тартуға итермелеп, әсіресе әлсіз, білімі аз адамдарды өздеріне ертіп, адасушылыққа бастады. Олардың бұл айла-амалы жай ғана қулық емес, өте ауыр, үлкен күнәлі іс болды. Себебі олар Аллаһтың елшісіне қарсы шығып, халықты тура жолдан тайдырды, өздерінің байлығы мен балалары оларды тек адасушылыққа әрі ақыреттегі азапқа жақындатты. Олар халыққа: "Нұхтың шақырған жалғыз Аллаһқа құлшылық етуін қабылдамаңдар, өз пұттарыңды — Уәдд, Суағ, Яғус, Яғуқ және Насрді тастамаңдар!" — деп үгіттеді. Бұл пұттар бастапқыда ізгі адамдардың есімдері еді, олар қайтыс болған соң шайтан адамдардың көңіліне олардың бейнелерін тұрғызып, солар арқылы "құлшылыққа ынталанамыз" деген ой салды. Уақыт өтіп, кейінгі ұрпақ сол бейнелерді құдай ретінде табына бастады. Осылайша, сол басшылар халықты адасушылықтың түрлі жолдарымен азғызып, көптеген адамдарды тура жолдан тайдырды. Нұх (ғ.с.) Раббысына: "Осы өздеріне зұлымдық жасағандарды тек адасушылықтарын одан әрі арттыра түс!" — деп тіледі. Сөйтіп, олардың күнәлары мен қыңырлықтарының салдарынан топан сумен суға кетіріліп, артынша тозақ отына кіргізілді. Оларға Аллаһтан басқа ешбір көмекші де, азаптан құтқарушы да табылмады.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Бұл аят Аллаһтың елшілеріне қарсы айла-амал жасаудың қаншалықты ауыр күнә екенін көрсетеді. Пайғамбарларға қарсы шығу — үлкен зұлымдық.
• Адасушы басшыларға еруден сақ болу керек. Олар өздерінің сөздерімен, әрекеттерімен халықты тура жолдан тайдырады.
• Пұтқа табыну, әулиелердің бейнелерін тұрғызып, оларға тәуап ету — уақыт өте келе ширкке (Аллаһқа серік қосуға) апаратын қауіпті жол. Сондықтан қабірлерге күмбез салу, суреттер мен мүсіндер жасау сияқты істерден сақтану керек.
• Аллаһқа шын берілген адамдар әрқашан тура жолда болып, адасушылардың айла-амалына алданбауы тиіс.
• Бұл аят бізге Нұх (ғ.с.) сияқты сабырлы болуды, халықтың қарсылығына қарамастан Аллаһтың жолында берік тұруды үйретеді.
• Аллаһ әділ, Ол зұлымдарды жазасыз қалдырмайды. Топан су мен тозақ оты — Оның әділдігінің көрінісі. Бірақ Ол тәубе етіп, тура жолға түскендерді кешіреді және мейірімді.
• Ислам — адамды пұтқа табынудан, адасушылықтан құтқарып, жалғыз Аллаһқа құлшылық етуге шақыратын таза дін. Бұл дін адамның ақылын, жүрегін нұрландырып, оны мәңгілік бақытқа бастайды.