سورت مدثر — آیت 37

د معنیٰ پرده:

• لِمَن شَاءَ: د هغه چا لپاره چې وغواړي.
• أَن يَتَقَدَّمَ: چې مخکې شي (د ایمان او نیکو کارونو په لور).
• أَوْ يَتَأَخَّرَ: یا وروسته شي (له ایمان او نیکو کارونو څخه).

د آیت تفسیر:

دا آیت د هغو کسانو د خبرو په رد کې راغلی چې د قیامت او د رسول الله ﷺ د پیغام د تصدیق څخه یې انکار کاوه. الله تعالی په دې آیت کې وایي چې دا خبره همداسې نه ده لکه څنګه چې دوی فکر کوي. الله تعالی په قمر، په شپه چې تیریږي، او په سحر چې رڼا کوي قسم خوړلی دی چې دوزخ یقیناً له سترو مصیبتونو څخه دی، او دا یو خبرداری او ویره ورکول دي د ټولو انسانانو لپاره.

بیا الله تعالی وایي: دا خبرداری د هغه چا لپاره دی چې وغواړي چې مخکې شي — یعنې د خپل رب په لور د نیکو عملونو په واسطه تقرب حاصل کړي — یا وروسته شي — یعنې له ایمان او نیکو کارونو څخه شاته پاتې شي او په کفر او ګناهونو کې ډوب شي. دا آیت په حقیقت کې یو ګواښ او تهدید دی چې انسان ته وایي: ته خو په دې نړۍ کې آزاد یې، خو د خپلې خوښې پایله به خامخا ووینې.

فایدې:

• انسان په دې نړۍ کې د انتخاب آزادي لري، خو د هر انتخاب پایله به په آخرت کې وویني.
• الله تعالی انسان ته د هدایت او ګمراهۍ لاره ښودلې، او انسان پخپله پریکړه کوي چې کومه لاره غوره کړي.
• دا آیت انسان ته د عمل او هڅې اهمیت ښیي — چې یوازې د ایمان ادعا کافي نه ده، بلکې باید په نیکو عملونو سره مخکې شو.
• د دوزخ یادونه د مؤمن لپاره د وېرې او د نیکو کارونو د زیاتولو سبب کیږي، او د ګناهګار لپاره د بیدارۍ او توبې دعوت دی.
• الله تعالی په دې آیت کې د قسم په واسطه د خبرې اهمیت ښیي، چې د قیامت او دوزخ خبره ریښتیا ده او په هغه کې هېڅ شک نشته.