Аль-Муддассир сүрөсү — Аят 37

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• لِمَن شَاءَ — силерден ким кааласа, кимдики болсо
• مِنكُمْ — силерден, силердин араңардан
• أَن يَتَقَدَّمَ — алдыга озушу, жакшылыкка умтулушу, алдыга өтүшү
• أَوْ يَتَأَخَّرَ — артка калышы, жакшылыктан артта калып, жамандыкка жылышы

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аят адамдарга карата айтылган чоң эскертүүнүн бир бөлүгү. Аллах Таала алдынкы аяттарда кайып дүйнөнүн чоң белгилери — ай, түн жана таң менен ант ичип, тозок отунун коркунучу жөнүндө кабар берет. Анан ушул аятта адамдарга тандоо эркиндиги берилгенин билдирет: ар ким өзү кааласа, ыйман келтирип, жакшылык иштерди кылып, алдыга озууга — б.а. Аллахка жакындашууга умтулса болот; же болбосо каапырлыкка жана күнөө иштерге барып, артка калууну тандаса болот. Бул аяттагы сөздөр жөн гана кабар эмес, ошондой эле коркутуу жана эскертүү маанисинде айтылган. Анткени адам баласына акыл жана эрк берилген, ошондуктан ар ким өз тагдырын өзү тандайт: же ыйман жолу менен алдыга озуйт, же каапырлык жолу менен артка калат. Аллах эч кимди мажбурлабайт, бирок ар бир адамдын тандоосу үчүн жоопкерчилик тартарын эскертет.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Тандоо эркиндиги — Аллахтын адамга берген улуу жакшылыгы. Ар бир адам өзүнүн жашоосунда жакшылыкты же жамандыкты тандай алат. Бул биздин адамдык кадыр-баркыбызды көрсөтөт.
• Алдыга озуу — ыйман жана жакшылык иштер аркылуу гана болот. Ким Аллахка ыйман келтирип, жакшылык кылса, ал дүйнөдө да, акыретте да жогорку даражага жетет.
• Артка калуу — каапырлык жана күнөөлөргө баруу. Бул адамды зыянга жана өкүнүчкө алып барат. Ошондуктан ар бир адам өз жолун ойлонуп тандоосу керек.
• Аллах эч кимди зордобойт, бирок эскертүүсүн жеткирет. Бул — Аллахтын ырайымынын белгиси: Ал бизге туура жолду көрсөтүп, эскертип коёт, бирок тандоону өзүбүзгө калтырат.
• Бул аят бизди ой жүгүртүүгө чакырат: мен кайсы жолдомун? Алдыга озуп баратамбы же артка калып баратамбы? Ар бир күнүбүздү жакшылык менен өткөрүүгө аракет кылалы.
• Ислам — бул адамды алдыга озууга, жакшылыкка жана бакытка жеткирүүчү жол. Ошондуктан бул аят бизди ыйманга, жакшылыкка жана Аллахтын ырайымына умтулууга чакырат.