سوره مدثر — آیه 48

معانی کلمات:

• شَفَاعَةُ: وساطت کردن کسی برای دیگری، شفاعت و میانجیگری.
• الشَّافِعِينَ: شفاعتکنندگان، یعنی فرشتگان، پیامبران و صالحان.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه میفرماید که شفاعت شفاعتکنندگان، هر که باشند — از فرشتگان، پیامبران و صالحان — در روز قیامت هیچ سودی به حال این گناهکاران و مجرمان نخواهد داشت. زیرا شفاعت تنها برای کسانی پذیرفته میشود که خداوند از آنها راضی باشد و به شفاعتکننده اجازه دهد که برای آنان شفاعت کند. اما این افراد با تکذیب قرآن و رویگردانی از حق، خشم خداوند را برانگیخته و از دایره رحمت و بخشش الهی خارج شدهاند؛ بنابراین هیچ شفاعتکنندهای نمیتواند برای آنها کاری کند، چرا که شرط پذیرش شفاعت، رضایت خداوند از شخص مورد شفاعت است و این رضایت برای آنان حاصل نشده است.

فواید و پیامهای آیه:

• شفاعت در روز قیامت یک افتخار بزرگ است، اما تنها نصیب کسانی میشود که در دنیا با ایمان و عمل صالح، رضایت خداوند را به دست آورده باشند. پس باید در زندگی خود طوری عمل کنیم که شایسته شفاعت پیامبر اکرم (صلیاللهعلیهوسلم) و اولیای الهی باشیم.
• این آیه هشداری جدی به ماست که مبادا با تکذیب حقایق و غفلت از فرمانهای الهی، خود را از شمول رحمت و شفاعت محروم کنیم؛ چرا که در آن روز هیچ میانجیگری سودی به حال ما نخواهد داشت.
• شفاعت واقعی نه به تعداد شفیعان، بلکه به اراده و رضایت خداوند بستگی دارد؛ پس تنها راه نجات، پناه بردن به خداوند و پیروی از راه اوست، نه اتکا به شفاعت دیگران بدون عمل به وظایف دینی.