Аль-Мурсалят сүрөсү — Аят 42

1. Сөздөрдүн мааниси:

• وَفَوَاكِهَ — жана мөмө-жемиштер; «فَاكِهَة» сөзүнүн көптүк түрү, башкача айтканда түрдүү даамдуу жемиштер.
• مِمَّا — «...дан», «...нерседен» деген маанидеги кошмо сөз.
• يَشْتَهُونَ — алар каалаган, көңүлдөрү тарткан нерселер; «шахва» тамырынан алынган, б.а. жан-дил менен каалоо, суктанүү.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аят бейиш ээлеринин ээ боло турган ырахаттарынын бири жөнүндө баяндайт. Аллах Таала алдынкы аяттарда бейиш ээлеринин көлөкөлөрдө, булактардын жанында болорун айткандан кийин, ушул аятта аларга дагы бир улуу нээмат — мөмө-жемиштер берилерин билдирет.

Бул жемиштер кадимки жемиштер эмес: алар бейиш ээлеринин жүрөгү эмнени кааласа, көңүлү эмнеге суктанса, ошонун баарысы даяр түрдө берилет. Алар каалаган жемиштердин түрү, даамы, жыты жана көрүнүшү алардын каалоосуна ылайык келет. Бул жерде «مِمَّا يَشْتَهُونَ» — «алар каалаган нерселерден» деген сүйлөм аркылуу бейиштин нээматтары адамдын каалоосу менен чектелбестен, тескерисинче, адам эмнени кааласа, ошону толук алаарына ишарат кылынат. Демек, бейиштеги ырахат адамдын көңүлүнө толук жооп берет, эч кандай кемтик же жетишсиздик болбойт.

Бул аят ошондой эле бейиш ээлеринин абалын сүрөттөгөн мурунку аяттар менен тыгыз байланышта: алар көлөкөдө, булактардын жанында, каалаган жемиштер менен сыйланышат. Бул — Аллахтын такыба адамдарга берген улуу сыйлыгы.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Аллахтын убадасы чын: Аллах Таала такыба адамдарга бейиште түгөнгүс нээматтарды убада кылган. Бул аят ошол убаданын бир бөлүгүн эскертип, ыймандуу адамдын жүрөгүнө кубаныч жана үмүт берет.
• Бейиш — каалоолордун орду: Бул дүйнөдө адам көп нерсеге суктанып, бирок ага жете албай калат. Ал эми бейиште адам эмнени кааласа, ошонун баарысы ага даяр болот. Бул бейиштин улуулугун жана Аллахтын берешендигин көрсөтөт.
• Такыбалыкка чакыруу: Аяттын мурунку бөлүгүндө такыба адамдардын сыйлыгы баяндалган. Бул бизди Аллахтан коркуп, Анын буйруктарын аткарып, тыюу салган нерселеринен алыс болууга чакырат.
• Исламдын сулуулугу: Ислам дини адамды жакшылыкка үндөп, ага түбөлүк бакыттын жолун көрсөтөт. Бул аят исламдын адамдын жаратылышына ылайыктуу, анын эң терең каалоолорун эске алган дин экенин дагы бир жолу далилдейт.
• Курандын кереметтүүлүгү: Куран аяттары адамдын жүрөгүнө жеткидей сүрөттөп, ага үмүт жана кубаныч тартуулайт. Бул аят аркылуу ар бир ыймандуу адам бейишке жетүүнү эңсеп, ошол жолдо аракет кылууга умтулат.