Abəsə surəsi — Ayə 22

Sözlərin izahı:

• ثُمَّ (sümmə): "Sonra" mənasını verir və ardıcıllığı bildirir.
• إِذَا (izə): "Əgər", "nə vaxt ki" mənasında şərt bildirən bir kəlmədir.
• شَاءَ (şəə): "İstədi", "dilədi" deməkdir. Burada Allahın iradəsi nəzərdə tutulur.
• أَنشَرَهُ (ənşərəhu): "Onu diriltdi", "onu yenidən həyata qaytardı" mənasına gəlir. Ərəb dilində "nəşr" kökündən olub, ölünü diriltmək, yenidən can vermək anlamını daşıyır.

Ayənin təfsiri:

Bu ayə insanın yaradılış mərhələlərini və axirət həyatını xatırladan möhtəşəm bir xəbərdir. Allah-Təala insanı əvvəlcə bir damla sudan yaradıb, ona şəkil verib, ona doğru yolu və azğınlığı göstərib, sonra onu öldürüb qəbrə qoyub. Bütün bunlardan sonra isə buyurur ki, Allah istədiyi vaxt onu yenidən dirildəcək və haqq-hesab üçün hüzuruna çıxaracaq.

Bu ayə bizə xatırladır ki, ölüm son deyil. Qəbir bir keçid məntəqəsidir, əsl həyat isə Allahın istəyi ilə yenidən başlayacaq. Allah kimisə diriltməyə qadir deyilmi? Əlbəttə, qadirdir. Çünki ilk dəfə yoxdan yaradan Allah, yenidən yaratmağa da qadirdir. Bu, Allaha iman gətirənlər üçün böyük bir təsəlli və ümid qapısıdır.

Ey insan! Sən özünü bu dünyada tək hesab etmə. Səni yaradan, sənə ruzi verən, səni doğru yola yönəldən Rəbbin səni unutmayıb. Ölüm səni yox etmir, əksinə, əbədi həyata aparan bir qapıdır. Allahın istəyi ilə qəbrindən diriləcək, əməllərinin hesabını verəcəksən. Odur ki, bu qısa dünya həyatını yaxşı əməllərlə, imanla və Allaha itaətlə bəzə. Unutma ki, yenidən dirilmək və Allahın hüzurunda dayanmaq var. Bu, qorxulu olduğu qədər də ümidvericidir — çünki Allahın rəhməti genişdir və O, tövbə edənləri bağışlayır.

Gəl, bu ayənin mesajını qəlbimizə həkk edək: Allah bizi yenidən dirildəcək. O günə hazırlıq görək. İman gətirək, yaxşı işlər görək və Rəbbimizin bizə göstərdiyi doğru yolda sabit qalaq. Çünki qayıdış yalnız Onadır və hesab da yalnız Onun hüzurunda olacaqdır.