سوره تکویر — آیه 23

معانی کلمات:

• رآه: او را دید (ضمیر به جبرئیل علیه‌السلام برمی‌گردد).
• بالأفق المبین: در افقِ آشکار و روشن؛ یعنی کرانهٔ آسمان که در سمت مشرق، نمایان و واضح است.

تفسیر آیه:

سوگند و تأکید بر این است که پیامبر اکرم (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) جبرئیل امین را در صورت اصلی و حقیقی‌اش که خداوند او را بر آن آفریده، در افقِ روشن و نمایانِ آسمان (طرف مشرق، جایی که خورشید طلوع می‌کند) مشاهده کرد. این دیدن، نه در خواب و نه با چشم دل، بلکه با چشم ظاهر و در روشنایی کامل روز بوده است تا هرگونه تردید و بهانه‌ای را از میان بردارد و گواهی بر صدق دعوت او باشد. این رؤیت، نشانهٔ عظمت مقام پیامبر و راستیِ وحی اوست؛ زیرا او فرشتهٔ وحی را در اوج روشنایی و وضوح دیده و آنچه را آورده، بی‌کم‌وکاست از جانب خداوند دریافت کرده است.

فواید و پیام‌های آیه:

• این آیه دل مؤمنان را آرام می‌کند که پیامبر اکرم (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) نه از روی خیال یا پندار، بلکه با مشاهدهٔ عینی و حقیقی، وحی الهی را دریافت کرده است؛ بنابراین قرآن کریم، کلامی استوار و بی‌گمان است.
• دیدن جبرئیل در افقِ روشن، نشانهٔ شفافیت و آشکار بودن راه حق است؛ اسلام دینِ ابهام و پنهان‌کاری نیست، بلکه دعوت آن بر پایهٔ یقین و بینش روشن است.
• این رؤیت، مایهٔ اطمینان و محبت بیشتر به پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) می‌شود؛ زیرا او امینِ وحی و راستگوترین بندهٔ خداست و هرچه رسانده، عین حقیقت است.
• انسان با تأمل در این آیه می‌آموزد که برای رسیدن به حقیقت، باید از ظاهرِ روشن و نشانه‌های آشکار الهی بهره گیرد و به دنبال شبهه‌ها و وسوسه‌های بی‌اساس نرود.