Ат-Таквир сүрәсе — Аять 29

Сүзләрнең мәгънәләре:

• «Тәшәүн» — теләү, ихтыяр итү.
• «Мәшиә» — Аллаһның ихтыяры, рөхсәте.
• «Рәббел-галәмин» — бөтен галәмнәрнең, барлык мәхлукатларның Раббысы, Хуҗасы.

Аять тәфсире:

Әй кешеләр! Сез туры юлны сайлауны, иманга килүне телисез, ләкин бу теләгегез үзе генә җитми. Сезнең ихтыярыгыз — Аллаһның ихтыярына бәйле. Аның рөхсәте һәм теләге булмаса, сез бернәрсә дә эшли алмыйсыз. Чөнки Аллаһ — бөтен галәмнәрнең, күкләрнең һәм җирнең, барлык мәхлукатларның Раббысы. Ул теләмәсә, бер генә эш тә булмый. Кешенең ихтыяры да, теләге дә — барысы да Аллаһның кодрәте эчендә. Әмма бу — кешене ихтыярсыз калдыру түгел, бәлки аңа ирек бирелгән, ләкин бу ирек Аллаһның гомуми ихтыярына буйсындырылган. Кеше үз теләге белән эш итә, әмма аның һәрбер эше Аллаһның белеме һәм ихтыяры кысаларында гына тормышка аша. Димәк, туры юлны сайлау өчен дә, иман китерү өчен дә кешегә Аллаһның ярдәме һәм теләге кирәк.

Аятьтән алынган файдалар:

1. Мөэмин кеше һәрвакыт Аллаһка тәвәккәл итәргә һәм Аның ярдәмен сорарга тиеш, чөнки уңышка ирешү — Аллаһның теләгенә бәйле.
2. Бу аять кешене тәкәбберлектән саклый: кеше үз көченә генә таянып, «мин теләдем — эшләдем» дип әйтә алмый, бәлки һәр эшендә Аллаһның рәхмәтенә мохтаҗ.
3. Аллаһның ихтыяры бөтен нәрсәне колачлый — бу бәндәләргә тынычлык бирә, чөнки безнең эшләребез Аллаһның хикмәте белән идарә ителә.
4. Ислам динендә кеше иреге белән Аллаһ ихтыяры арасындагы гармония — үзе бер могҗиза: кеше үз теләге белән эш итә, әмма шул ук вакытта Аллаһның кодрәте аның өстеннән. Бу — иманның тирәнлеген күрсәтә.
5. Бу аять мөэминне дога кылырга өйрәтә: «И Раббым, миңа туры юлны сайларга ярдәмеңне бир, мин телим, әмма синең теләгең булмаса, мин бернәрсәгә дә ирешә алмыйм».