Аль-Инфитар сүрөсү — Аят 18

1. Сөздөрдүн мааниси:

• «ثُمَّ» — «анан», «кийин» дегенди билдирет, бул жерде окуянын маанилүүлүгүн күчөтүү үчүн келген.
• «مَا أَدْرَاكَ» — «сага эмне билдирди?», «сен кайдан билесиң?» деген мааниде. Бул араб тилиндеги суроо формасы болуп, нерсенин улуулугун жана анын чыныгы даражасын адам акылы толук түшүнө албастыгын билдирүү үчүн колдонулат.
• «يَوْمُ الدِّينِ» — «Кыямат күнү», «эсеп-кысап күнү», «сыйлык жана жаза күнү». «Дин» сөзү бул жерде «эсеп берүү», «жазалоо жана сыйлоо» деген маанини берет.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта адамдарды ойлонууга чакырып, Кыямат күнүнүн улуулугун жана анын коркунучтуу чоңдугун баса белгилейт. Алгачкы аятта «Кыямат күнү деген эмне?» деп суралган болсо, бул аятта дагы бир жолу «Анан сен кайдан билесиң, Кыямат күнү деген эмне?» деп кайталап, анын деңгээлинен адам баласынын акылы жетпей тургандыгын, анын чоңдугун жана оордугун түшүндүрөт. Бул күндүн улуулугу сонун даражада — ал күндүн чыныгы сыпатын, андагы эсеп-кысаптын тактыгын, адилеттигин жана коркунучун эч бир адам толук түшүнө албайт. Ошол күнү эч ким эч кимге жардам бере албайт, бардык иш-аракет Аллахтын гана колунда болот. Ал күндүн ээси, башкаруучусу жана өкүмдары жалгыз Аллах болот, Ага эч ким каршы келе албайт, эч ким Аны жеңе албайт жана Ага эч ким тең келбейт. Ошондуктан бул аят адамды ой жүгүртүүгө, даярдык көрүүгө жана жакшылык иштерди кылууга чакырат.

1. Алынган пайдалар:

• Кыямат күнүнүн улуулугун жана анын чыныгы даражасын ойлонуу аркылуу адам өзүнүн жоопкерчилигин терең түшүнөт.
• Бул күндүн бар экендигине ишенүү адамды дүйнө жашоосунда адилеттүү, акыйкат жана жакшылык кылууга түрткү берет.
• Аллахтын кудуретинин чексиздигин жана Анын жалгыз өкүмдар экендигин билүү момундукту, таваккалды жана Ага болгон ишенимди күчөтөт.
• Кыямат күнүн эстөө аркылуу адам күнөөлөрдөн алыс болуп, тообо кылууга жана жакшы амалдарды көбөйтүүгө умтулат.
• Бул аят Исламдын негизги акыйдаларынын бири болгон акырет күнүнө ишенүүнү бекемдейт жана адамды Аллахтын алдындагы жоопкерчилигин унутпоого чакырат.