سوره مطففین — آیه 28

معانی کلمات:

• عَیناً: چشمه، سرچشمه جاری.
• یَشرَبُ بِها: از آن مینوشد (در عربی، «باء» گاهی به معنای «مِن» میآید).
• المُقَرَّبون: نزدیکان به خداوند، بندگان خاص و والامقامی که در درجات عالی ایمان و عمل قرار دارند.

تفسیر آیه:

این چشمه، همان «تسنیم» است که در آیه قبل به آن اشاره شد؛ چشمهای که در بالاترین نقطه بهشت قرار دارد و از جایگاهی بس والا و بلند سرچشمه میگیرد. این چشمه، مخصوص برگزیدگان و مقرّبان درگاه الهی است؛ آنان که در اثر ایمان راستین، عبادت خالصانه، و تقوای کامل، به درجات عالی قرب الهی دست یافتهاند. این بندگان خاص، از این چشمه به صورت خالص و بدون هیچ آمیختگی مینوشند و از لذت بینهایت آن بهرهمند میشوند. اما سایر مؤمنان بهشتی، از این چشمه به صورت مخلوط با شراب طهور، شیر و عسل مینوشند؛ یعنی نوشیدن آنان از این چشمه، همراه با آمیختههایی لذیذ و گواراست. این تفاوت در نحوه نوشیدن، نشاندهنده درجات متفاوت بهشتیان و مراتب قرب آنان به خداوند است.

فواید و پیامهای آیه:

1. تشویق به کسب مقام قرب الهی: این آیه نشان میدهد که خداوند برای بندگان خاص خود، نعمتهای ویژه و بینظیری آماده کرده است. این مژده، مؤمنان را ترغیب میکند تا با تقوا، عبادت خالصانه و اخلاص در عمل، در زمره مقرّبان درگاه الهی درآیند.
2. عدالت و لطف الهی: این آیه نشان میدهد که پاداش الهی بر اساس درجات ایمان و عمل است و هر کس به اندازه تلاش و خلوص خود، از نعمتهای بهشتی بهرهمند میشود. این معنا، هم عدالت خداوند را میرساند و هم لطف و کرم او را که برای همه مؤمنان، حتی آنان که در درجات پایینترند، نعمتهایی فراهم کرده است.
3. لذت معنوی و حسی در کنار هم: قرآن با توصیف این چشمه و نوشیدن از آن، لذتهای حسی بهشت را در کنار لذتهای معنوی (نگاه به پروردگار و قرب به او) بیان میکند. این نشان میدهد که اسلام دین کاملی است که هم به نیازهای مادی و جسمانی انسان توجه دارد و هم به نیازهای روحی و معنوی او، و سعادت حقیقی را در تأمین هر دو میداند.
4. امیدواری و انگیزه برای نیکوکاران: بیان این نعمتهای ویژه، امید را در دل مؤمنان زنده میکند و آنان را به ادامه راه حق و انجام اعمال صالح ترغیب مینماید، چرا که میدانند تلاشهایشان در نزد خداوند بینتیجه نمیماند و پاداشی بس بزرگ در انتظارشان است.