Mutaffifin surasi — Oyat 28

Kalimalarning ma'nolari:

• عَيْنًا – buloq, chashma.
• يَشْرَبُ بِهَا – undan ichadi (ya'ni, «biha» «minha» ma'nosida kelgan).
• الْمُقَرَّبُونَ – Allohga yaqin bo'lganlar, oliy darajadagi solih bandalar.

Tafsir:

Bu chashma — jannatdagi oliy va ulug' bir buloq bo'lib, uning nomi "Tasnim"dir. U jannatning eng baland joyida joylashgan bo'lib, Alloh taologa eng yaqin bo'lgan muqarrab bandalar — payg'ambarlar, siddiqlar va shahidlar undan to'g'ridan-to'g'ri, sof va musaffo holda ichadilar. Bu buloqning suvi eng pokiza, eng lazzatli va eng xushbo'y bo'lib, undan ichgan kishiga hech qanday og'riq, mastlik yoki zarar yetmaydi. Qolgan mo'minlar esa bu buloqning suvidan o'z ichimliklariga aralashtirilgan holda bahramand bo'ladilar — ya'ni ularning sharobiga Tasnimdan qo'shiladi. Bu esa jannat ahli darajalarining turliligini va Allohning har bir bandasiga o'z amaliga yarasha mukofot berishini ko'rsatadi.

Foydalar:

1. Bu oyat mo'minlarga jannatda tayyorlangan ne'matlarning beqiyos ekanini va Allohning fazli cheksizligini eslatadi. Bandalar Allohga yaqinlashishga intilib, ibodat va toatni oshirishlari kerak.
2. Jannatda ham darajalar turlicha ekani, har kimning sa'y-harakatiga yarasha mukofot olishini bildiradi. Bu esa mo'minlarni yaxshi amallarda bir-biri bilan musobaqalashishga undaydi.
3. "Muqarrabun" — Allohga yaqin bo'lganlar — bu dunyoda ham, oxiratda ham eng ulug' martabaga erishganlardir. Ularning jannatdagi sharobi ham eng sof va eng oliy bo'ladi. Bu, o'z navbatida, insonni pokiza hayot kechirishga, gunohlardan saqlanishga va Allohning roziligini talab qilishga chorlaydi.
4. Ushbu oyat mo'min qalbiga shunday bir umid va shavq bag'ishlaydiki, u dunyodagi mashaqqatlarga sabr qilib, oxiratdagi abadiy ne'matlarga erishishni orzu qiladi. Bu esa islomning go'zalligi va Qur'onning mo''jizakor ta'sirini namoyon etadi.