Аль-Мутаффифин сүресі — Аят 5

1. Сөздердің мағынасы:

• لِيَوْمٍ — бір күн үшін, сол күнге байланысты.
• عَظِيمٍ — ұлы, зор, айбынды. Бұл жерде оның ұлылығы оқиғалардың ауырлығымен, қорқыныштылығымен және барлық жаратылыстың сол күні жауап беруімен байланысты.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аят алдыңғы аяттардың жалғасы ретінде келеді. Алдында өлшеу мен таразыны кемітіп, адамдардың құқығын ақсататындарға қатаң ескерту жасалған болатын. Енді осы аят сол ескертудің себебін ашып береді: олар бұл әрекеттері үшін ұлы бір күнде жауапқа тартылады.

Бұл — қиямет күні. Ол күннің ұлылығы соншалық, онда адамдар қайта тірілтіліп, Алланың алдында тұрады. Әркімнің істеген ісі — азы да, көбі де — өлшеніп, әділдікпен бағаланады. Сол күні адамдар Раббыларының алдында мойынсұнып, қорқыныш пен үміт арасында тұрады. Ешкім жасырын қалмайды, ешкім әділетсіздікке ұшырамайды.

Бұл аяттағы ескерту тек өлшеу-таразыны бұрмалаушыларға ғана емес, жалпы барлық адамдарға қатысты: кімде-кім басқаның құқығын ақсатса, кімде-кім адалдықтан аттаса, ол сол ұлы күнді ұмытпауы керек. Өйткені сол күнде әрбір ұсақ-түйек те есепке алынады.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Қиямет күніне сену — адамды адалдыққа, әділдікке және жауапкершілікке шақырады. Сол күнді еске алу жүректі оятады, адамды жамандықтан тыйып, жақсылыққа бастайды.
• Алланың әділдігі — ешкімге зорлық жасалмайды. Кім бір мысқал да жақсылық істесе, оны көреді; кім бір мысқал да жамандық істесе, оны да көреді. Бұл — мұсылманды әрдайым жақсылыққа ұмтылдыратын үлкен үміт пен қорқыныш.
• Күнделікті өмірдегі адалдық — саудада, қарым-қатынаста, сөзде, істе — барлық жерде әділ болу — иманның белгісі. Ислам адамды тек ғибадатта ғана емес, күнделікті тұрмыста да таза, адал болуға тәрбиелейді.
• Ұлы күннің ұлылығы — бізді бейқамдықтан оятып, өміріміздің әр сәтін жауапкершілікпен өткізуге шақырады. Бұл — Алланың бізге деген мейірімінің бір көрінісі: Ол бізге ескертушілер мен аяттар жіберіп, тура жолды көрсетті.
• Исламның әмбебаптығы — бұл аят көрсеткендей, Ислам тек жеке ғибадаттарды ғана емес, қоғамдық әділеттілікті, адамдар арасындағы сенімді қарым-қатынасты да қорғайды. Бұл — адамзаттың бақыты мен тыныштығының кепілі.