سوره انشقاق — آیه 5

معانی کلمات:

• أَذِنَتْ: گوش فرا داد، شنید و اطاعت کرد.
• حُقَّتْ: سزاوار و شایسته است که چنین کند.

تفسیر آیه:

در این آیه، خداوند متعال از حالِ آسمان و زمین در روز قیامت سخن میگوید. آسمان به فرمان پروردگارش گوش فرا میدهد و از او اطاعت میکند؛ یعنی به فرمان خدا، شکافته میشود و آمادهی تحقق ارادهی الهی میگردد. این اطاعت و انقیاد، نه از روی اجبارِ بیرونی، بلکه بهگونهای است که شایستهی مقام آسمان است؛ زیرا آسمان و زمین بهعنوان مخلوقاتِ مطیع خداوند، سزاوارند که در برابر فرمان او تسلیم باشند. این اطاعت، نشانهای از نظم کامل کائنات است که همهچیز در برابر ارادهی پروردگار سر تسلیم فرود میآورد. همانطور که در آیات قبل اشاره شد، آسمان از هم میشکافد و زمین آنچه در درون دارد بیرون میریزد و خالی میشود؛ و این آیه تأکید میکند که این تحولات عظیم، نه بهصورت تصادفی، بلکه با اذن و فرمان پروردگار و در کمالِ نظم و حکمت انجام میپذیرد.

فواید و پیامهای آیه:

• این آیه به ما میآموزد که تمام موجودات، حتی آسمان و زمین با آن عظمت و وسعت، در برابر خداوند متعال مطیع و فرمانبردارند. پس انسان که از شعور و اختیار برخوردار است، شایستهتر است که در برابر پروردگارش تسلیم و فرمانبردار باشد.
• اطاعتِ آسمان و زمین از فرمان خدا، نشانهای از قدرت و حکمت الهی است و ما را به تفکر در نظم شگفتانگیز جهان هستی دعوت میکند.
• یادآوری این حقیقت که روز قیامت، نظام کنونی جهان دگرگون میشود، ما را به آمادگی برای آن روز بزرگ و توجه به اعمال و رفتارمان در این دنیا ترغیب میکند.
• این آیه، امیدواری به عدالت الهی را در دل مؤمنان زنده میکند؛ زیرا همانگونه که خداوند بر آسمان و زمین فرمانرواست، بر تمام امور بندگان نیز حکومت دارد و هیچچیز از علم و قدرت او پنهان نیست.