سوره بروج — آیه 8

معانی کلمات:

• نَقَمُوا: عیب گرفتند، خرده گرفتند، یا انتقام گرفتند.
• الْعَزِیزِ: آن که شکستناپذیر است و هیچ کس بر او چیره نمیشود.
• الْحَمِیدِ: آن که در همه حال سزاوار ستایش است، در گفتار و کردار و صفاتش.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه از جنایت هولناک کافران نسبت به مؤمنان خبر میدهد و میفرماید که آن ستمگران هیچ عیب و ایرادی بر مؤمنان نمیگرفتند و هیچ جرمی از آنان سراغ نداشتند، جز اینکه به خدای یگانه ایمان آورده بودند؛ به خدایی که عزت و قدرت مطلق از آنِ اوست، هیچ کس بر او غلبه نمیکند و در برابر ارادهاش هیچ قدرتی یارای ایستادگی ندارد، و خدایی که در ذات، صفات، گفتار و کردارش سزاوار تمام ستایشهاست.

آنان مؤمنان را شکنجه میکردند و در آتش میسوزاندند، نه به خاطر ظلمی که مؤمنان مرتکب شده بودند و نه به سبب جنایتی که از آنان سر زده بود؛ تنها «جرم» آنان این بود که به خدای یگانه و شکستناپذیر و ستوده ایمان آورده بودند. این نشان میدهد که کافران از ایمان و بندگی خالصانه بیزارند و هرگز تحمل نمیکنند که بندهای از بندگان خدا، تنها به پروردگارش عشق ورزد و از بتها و طاغوتها برائت جوید.

فواید و پیامهای آیه:

• ایمان به خدا، والاترین ارزش و گرانبهاترین گوهر وجود انسان است؛ چنان ارزشمند که اگر همه دنیا را در برابر آن بدهند، باز هم کم است و به همین دلیل، دشمنان اسلام از آن بیزارند و با آن دشمنی میکنند.
• این آیه به ما میآموزد که اگر در راه ایمان و اعتقاد راسخ خود، مورد آزار و شکنجه قرار گرفتیم، نباید ناراحت یا ناامید شویم؛ زیرا این سنت الهی در طول تاریخ بوده است که مؤمنان راستین با آزمونهای سخت روبرو شوند و پاداش آنان نزد خداوند محفوظ است.
• محبت و ستایش خداوند، نه به خاطر نعمتهای مادی اوست، بلکه به این دلیل است که او «عزیز» و «حمید» است؛ یعنی هم قدرتمند و شکستناپذیر است و هم در همه احوال سزاوار حمد و سپاس. پس مؤمن باید خدا را دوست بدارد، حتی در سختیها و بلاها، زیرا او شایسته این محبت است.
• این آیه به ما میآموزد که دشمنان حق، هرگز از ما به خاطر خطاهایمان خشمگین نمیشوند، بلکه از ایمان و دینداری ما متنفرند؛ پس نباید برای جلب رضایت آنان، از ایمان خود کوتاه بیاییم یا آن را پنهان کنیم.