Toriq surasi — Oyat 11

Kalimalarning ma'nolari:

• Ar-raj’: qaytish, qaytariladigan narsa. Bu yerda osmondan qayta-qayta tushadigan yomg‘ir ma’nosida kelgan.

Tafsir:

Alloh taolo ushbu oyatda osmon bilan qasam ichib, Uning buyuk qudratiga ishora qilmoqda. “Osmon” — bu ulkan va go‘zal maxluqot bo‘lib, u doimo yomg‘irni qaytarib turadi. Yomg‘ir osmondan bir marta emas, balki qayta-qayta, mavsumlar bo‘yicha tushadi. U yerdan suv bug‘lanib osmonga ko‘tariladi, so‘ng yana yomg‘ir bo‘lib yerga qaytadi. Bu jarayon doimiy ravishda takrorlanadi. Shu sababli yomg‘ir “ar-raj’u” deb atalgan, chunki u qaytib-qaytib keladigan narsadir. Bu esa Allohning hikmati va rahmati bilan yaratilgan muntazam tizimni ko‘rsatadi. Osmondagi bu qaytish hodisasi — yomg‘irning tushishi, yer yuzidagi hayotning davom etishiga sabab bo‘ladi. Alloh shu qasam bilan insonlarni Uning qudrati va hikmati haqida o‘ylashga chorlaydi.

Foydalar:

Ushbu oyatdan biz quyidagi saboqlarni olamiz:

1. Alloh taolo o‘z maxluqotlari — osmon va yomg‘ir kabi ulug‘ ne’matlar bilan qasam ichib, ularning ahamiyatini va Uning qudratini yodga soladi. Bu bizni Allohning buyukligi haqida chuqur o‘ylashga undaydi.
2. Yomg‘irning qayta-qayta tushishi — Allohning rahmati va rizq berishining amaliy dalilidir. Har bir yomg‘ir tomchisi Uning mehribonligidan dalolat beradi va bizni shukr qilishga chorlaydi.
3. Tabiatdagi bu muntazam tizim — Allohning hikmati va tadbirining ko‘rinishidir. Bu bizga hayotdagi har bir narsa Uning izmida ekanini va biz Unga tayanishimiz lozimligini o‘rgatadi.
4. Qur’onning haq ekanini tasdiqlashda bunday qasamlar — insonni o‘ylashga va iymonini mustahkamlashga undaydi, chunki tabiatdagi har bir hodisa Allohning borligi va birligiga guvohlik beradi.