Ат-Тауба сүрөсү — Аят 13

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• نَكَثُوا أَيْمَانَهُمْ — алар анттарын бузушту, б.а. берген убадаларынан, келишимдеринен танышты.
• هَمُّوا — алар ниет кылышты, ойлошту, аракет кылышты.
• بَدَءُوكُمْ — алар силерге биринчи болуп кол салышты, душмандыкты алар башташты.
• أَتَخْشَوْنَهُمْ — силер алардан коркосуңарбы? Алардан чочулайсыңарбы?
• أَحَقُّ — эң ылайыктуу, эң татыктуу, эң таза.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта ыймандууларга мындай деп кайрылат: «Эмнеге силер ошол адамдарга каршы согушпайсыңар?» — деп. Ал адамдар үч жаман иш кылышкан:

Биринчиден, алар анттарын, келишимдерин бузушту. Алар мусулмандар менен түзгөн тынчтык келишимин аткарбай, ага чыккынчылык кылышты.

Экинчиден, алар Пайгамбарга (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) Маккадан чыгарууну ойлошту, ага каршы сүйлөшүүлөрдү өткөрүштү, аны зыян келтирүүнү пландаштырышты.

Үчүнчүдөн, алар мусулмандарга каршы биринчи болуп душмандыкты башташты. Алар башка урууларга жардам берип, мусулмандарга кол салышты. Башкача айтканда, согушту баштоочулар өздөрү болушту.

Ошондо Аллах ыймандууларды мындай деп эскертет: «Силер алардан коркосуңарбы? Эмнеге алардан чочулайсыңар?» — деп. Ал эми чыныгы ыймандуу адам Аллахтан коркушу керек, анткени Аллахтын азабы адамдардын зыянынан алда канча чоң жана коркунучтуу. Эгер силер чыныгы ыймандуу болсоңор, анда Аллахтан коркууга тийишсиңер, адамдардан эмес.

Демек, бул аят мусулмандарды Аллах жолунда тайманбастыкка, душмандардан коркпоого, Аллахтан гана коркууга чакырат.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Аллах ыймандууларды коргоону Өз мойнуна алат. Эгер сен Аллах үчүн болсоң, Аллах сени таштабайт. Ал сенин душмандарыңдан да күчтүү.
• Чыныгы коркуу Аллахтан болушу керек. Адамдардан коркуу — алсыздыктын белгиси. Ал эми Аллахтан коркуу — даанышмандыктын жана ыймандын белгиси. Бул аят аркылуу Аллах бизди эң чоң күчкө таянууга үйрөтөт.
• Ислам — акыйкаттын жана адилеттиктин дини. Бул аятта Аллах ыймандууларга зөөкүрлөргө, келишим бузуучуларга, душмандыкты баштоочуларга каршы турууга уруксат берет. Бул Исламдын коргоо жана адилеттик дини экенин көрсөтөт.
• Ыймандуу болуу — артыкчылык. Аллах «эгер ыймандуу болсоңор» деп айтат. Бул ыймандын адамга күч, тайманбастык жана туура жол көрсөтөөрүн билдирет. Ыймандуу адам эч качан жалгыз эмес, Аллах аны менен.
• Аллахтын жардамы ыймандууларга жакын. Бул аят окуган адам Аллахтын адилеттигине ишенип, эч качан коркпосту үйрөнөт. Аллах анын коргоочусу, жардамчысы жана колдоочусу.