Tavba surasi — Oyat 67

Kalimalarning ma'nolari:

• الْمُنْكَرِ: Alloh va Rasuli buyurgan narsalarga zid bo‘lgan ishlar, ya’ni kufr va gunohlar.
• الْمَعْرُوفِ: Alloh va Rasuli buyurgan narsalar, ya’ni imon va toat.
• يَقْبِضُونَ أَيْدِيَهُمْ: Qo‘llarini yumadilar, ya’ni Alloh yo‘lida xarajat qilishdan baxillik qiladilar.
• نَسُوا اللَّهَ: Allohning amrini tark etdilar.
• فَنَسِيَهُمْ: Alloh ularni rahmatidan mahrum qildi.
• الْفَاسِقُونَ: Allohning itoatidan chiqib, gunoh va yo‘ldan ozishga to‘liq kirishganlar.

Tafsir:

Munofiqlar — erkaklari ham, ayollari ham — bir-birlaridan, ya’ni ularning barchasi nifoq (ikkiyuzlamachilik) va dinda bir xil holatdadirlar. Ular mo‘minlarning aksi bo‘lib, yomon ishlarga, ya’ni Allohga kufr keltirishga va Uning Rasuli Muhammad (s.a.v.)ga itoatsizlikka buyuradilar. Yaxshi ishlardan, ya’ni Allohga imon keltirishdan va Unga toat qilishdan esa qaytaradilar. Qo‘llarini yumadilar — Alloh yo‘lida sadaqa va xayr-ehson qilishdan baxillik qiladilar, mol-mulkini ushlab qoladilar. Ular Allohning amrini va Uning zikrini tark etdilar, Alloh ham ularni rahmatidan mahrum qildi va ularni hech qanday yaxshilikka muvaffaq qilmadi. Chunki ularning qalblari nifoq va yomonlikka to‘lgan. Haqiqatan ham, munofiqlar — Allohning itoatidan va to‘g‘ri yo‘ldan chiqib, Unga osiylik va zalolat yo‘liga to‘liq kirgan fosiqlardir.

Foydalar:

• Munofiqlik — bu eng xavfli illatlardan biri bo‘lib, insonni Allohning rahmatidan uzoqlashtiradi va jamiyatni buzadi. Shuning uchun mo‘min har doim rostgo‘y va sobitqadam bo‘lishi, qalbida va amalida bir xil bo‘lishi kerak.
• Yaxshilikka buyurish va yomonlikdan qaytarish — mo‘minlarning eng muhim fazilatlaridandir. Munofiqlar esa buning aksini qiladilar, ya’ni yomonlikka chorlab, yaxshilikdan qaytaradilar. Bu esa mo‘min kishi uchun ibratdir: u doimo yaxshilikka da’vat qilishi va yomonlikdan qaytarishi lozim.
• Alloh yo‘lida mol-mulkini sarflash — imonning belgisi, baxillik esa nifoqning alomatidir. Mo‘min saxovatli bo‘lib, Alloh rizosi uchun xayr-ehson qilishi kerak.
• Allohni zikr qilish va Uning amriga amal qilish — insonni Allohning rahmatiga yetkazadi. Allohni unutgan kishi esa Uning rahmatidan mahrum bo‘ladi. Bu mo‘minni doimo Allohni eslashga va Unga itoat qilishga undaydi.