Tevbe Suresi — Ayet 67

Kelime Anlamları:

• Münafık: İmanını gizleyip küfrünü kalbinde saklayan, inanmadığı halde Müslüman görünen kimse.
• Münker: Allah'ın ve Resulü'nün yasakladığı, aklen ve şer'an çirkin görülen her türlü söz ve davranış.
• Ma'ruf: Allah'ın emrettiği, aklen ve şer'an güzel görülen iman ve itaat gibi her türlü iyi iş.
• Yakbizûne eydiyehum: Ellerini sıkıp tutmak, cimrilik ederek infaktan kaçınmak.
• Nesûllah: Allah'ı unutmak, O'nun emirlerini terk etmek.
• Fâsık: Allah'ın emirlerinden çıkıp günaha dalan, doğru yoldan sapan kimse.

Tefsir:

Bu âyet-i kerîmede Yüce Rabbimiz, münafıkların en belirgin vasıflarını bizlere haber veriyor. Münafık erkekler ve münafık kadınlar, tıpkı tek bir bedenin parçaları gibi birbirlerine bağlıdırlar; hepsi aynı kötü hasletlerde birleşmişlerdir. Onlar, imanlarını gizleyip küfürlerini kalplerinde taşıyan, iki yüzlü davranışlarıyla toplumu ifsat eden kimselerdir.

Bu kişilerin en bariz özellikleri, işleri tersine çevirmeleridir: Onlar iyiliği emredip kötülükten alıkoyan müminlerin aksine, kötülüğü (münkeri) emrederler, iyilikten (ma'ruftan) ise alıkoyarlar. Yani insanları Allah'a isyana, günaha ve sapıklığa çağırırlar; iman, ibadet ve güzel ahlak gibi değerlerden ise uzaklaştırmaya çalışırlar.

Ayrıca onlar cimrilik eder, ellerini sıkı tutarlar. Mallarını Allah yolunda, fakirlerin ve muhtaçların faydasına harcamazlar. Çünkü kalpleri Allah'a iman etmediği için, O'nun rızasını kazanma arzusu taşımazlar. Bu yüzden de infak kapısını tamamen kapatırlar.

Sonra Yüce Allah, onların bu davranışlarının sebebini açıklar: Onlar Allah'ı unuttular. Yani O'nun emirlerini, yasaklarını, rızasını ve azabını akıllarından çıkardılar; O'na itaati terk ettiler. Bunun karşılığında da Allah onları unuttu. Bu, O'nun rahmetinden, hidayetinden ve tevfikinden mahrum bırakması demektir. Onları kendi hallerine terk etmiş, kalplerini mühürlemiş ve hayır yapma başarısını onlardan esirgemiştir.

Âyetin sonunda ise şu kesin hüküm verilir: "Şüphesiz ki münafıklar, gerçek anlamda fâsıkların ta kendileridir." Yani onlar, Allah'ın itaatinden ve doğru yoldan tamamen çıkmış, isyan ve sapıklıkta son noktaya ulaşmış kimselerdir. Onların bu hali, iman iddialarının ne kadar boş ve yalan olduğunu gözler önüne serer.

Bu âyet, biz müminler için çok önemli bir uyarı ve ders içermektedir. Münafıkların bu kötü sıfatlarından uzak durmalı, onların aksine iyiliği emredip kötülükten sakındırmalı, cömert olmalı ve Allah'ı hiçbir zaman unutmamalıyız. Zira Allah'ı anmak, O'nu zikretmek ve O'na itaat etmek, kalplerimizin dirilişine ve dünyada da ahirette de kurtuluşumuza vesiledir. Rabbimiz, bizleri münafıkların yolundan uzak tutsun ve ihlaslı kullarından eylesin.