Аш-Шамс сүресі — Аят 12

1. Сөздердің мағынасы:

• إِذِ انبَعَثَ — яғни бір іске белсене кірісіп, асығыс бастады.
• أَشْقَاهَا — яғни сол тайпаның ең бақытсызы, ең жауыз, ең қатыгез адамы.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аят Сәмуд қауымының түйені сойып, өздеріне келген апатқа себеп болған сәтін баяндайды. Сәмуд елі пайғамбары Салихты (ғ.с.) өтірікке шығарып, қарсылық пен қыңырлықта шектен шықты. Оларға Аллаһтың белгісі ретінде жартастан шыққан түйе берілді. Салих (ғ.с.) оларға: «Түйеге қол тигізбеңдер, ол сендерге пайғамбарларыңның шындығын дәлелдейтін аят. Оның су ішетін күні бар, сендердің де су ішетін күндерің бар» деп ескертті. Алайда бұл оларға ауыр тиді. Содан кейін олар пайғамбардың ескертуін өтірікке шығарып, түйені сойды. Осы кезде сол қауымның ең бақытсыз, ең жауыз адамы олардың атынан алға шығып, түйені өлтіруге асықты. Ол — бүкіл тайпаның ішіндегі ең қатыгезі еді. Осы қылмыстарының салдарынан Аллаһ оларға жазаны жіберіп, бірде-бір адам құтылмай, барлығы қырылды. Аллаһ Тағала өзінің жазасын жібергенде оның салдарынан қорықпайды, өйткені Ол — күш-қуаты шексіз, әділ де құдіретті.

1. Аяттан алынатын ғибраттар:

• Аллаһтың белгілеріне құрмет: Аллаһ жіберген кез келген белгі мен аятқа құрметпен қарау керек. Оларды менсінбеу немесе оған қол сұғу ауыр апатқа әкеледі.
• Пайғамбарлардың ескертуін тыңдау: Пайғамбарлардың ескертулері — Аллаһтың мейірімінің көрінісі. Оларды елемеу адамды қасіретке душар етеді.
• Жауыздықтың соңы қасірет: Қауымның ең бақытсыз адамы алға шығып, жамандықтың бастаушысы болды. Бұл — жамандыққа бастаушылардың ауыр күнәға бататынын көрсетеді.
• Жазаның әділдігі: Аллаһ қандай да бір елге жаза жіберсе, ол әділдікпен болады. Ешкім жазадан құтыла алмайды.
• Аллаһтың құдіреті: Аллаһтың жазасынан ешкім қашып құтыла алмайды, өйткені Ол — бәрінен Құдіретті.
• Исламға шақыру: Бұл аят адамзатты Аллаһтың әмірлеріне бойсұнып, пайғамбарлардың жолын ұстауға шақырады. Ислам — адамды осындай қасіреттерден сақтайтын жалғыз тура жол.